Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 67 - 31.12.99 - Bezoldiging van de bedrijfsleider
PA 67 N zaakvoerder

Editie nr 67 van 31 december 1999

Bezoldiging van de bedrijfsleider: hoe berekenen en boeken?

    Auteur:
    Georges HONORE
    Lid van de Nationale Raad

Het boekhoudrecht definieert de bezoldiging van de bedrijfsleider niet. Men moet dus teruggrijpen naar de fiscale bepalingen, meer bepaald art. 32 WIB 1992.

De bezoldigingen van de bedrijfsleiders zijn alle beloningen die voor de verkrijger de opbrengst zijn van de uitoefening van zijn mandaat of van zijn activiteiten uitgeoefend binnen de vennootschap.

Zij bestaan uit

  • de eigenlijke bezoldigingen;
  • de sommen die de aanvulling van de bezoldiging vormen;
  • de voordelen die voortvloeien uit de functie van bedrijfsleider, deze omvatten
    • de voordelen van alle aard;
    • de vergoedingen;
  • de geherkwalificeerde huurgelden.

1. De eigenlijke bezoldigingen

Hierbij moeten alle vaste of veranderlijke bezoldigingen gerekend worden, inbegrepen de tantièmes. Het zijn de lonen, salarissen, gratificaties, premies, zitpenningen, vakantiegelden die de vennootschap toekent en die de bezoldiging in hoofde van de begunstigde uitmaken.

1.1. De bezoldigingen

Deze bezoldigingen zijn doorgaans als volgt geboekt

618 Bezoldiging van de bedrijfsleider    
4530
    aan te storten Ingehouden bedrijfsvoorheffing
   
4550
    Bezoldigingen
   

1.2. De tantièmes

Onder tantièmes verstaat men iedere winst die buiten de dividenden wordt verdeeld onder de bedrijfsleiders, ongeacht de vorm.

Tantièmes zijn dus veranderlijke bedragen die afgehouden worden van de te bestemmen winst van de vennootschap en die bij beslissing van de algemene vergadering wordt toegekend aan de bedrijfsleiders.

Voorbeeld

De algemene vergadering van 15 juni 1999 van de N.V. Albert heeft beraadslaagd over de jaarrekening afgesloten op 31 december 1998. Ieder van de drie bestuurders krijgt een tantième van 100.000 BEF.

Deze tantièmes zullen als inkomsten van 1999 belast worden in hoofde van de bestuurders. De tantièmes werden immers toegekend en uitgekeerd in 1999 (datum van de algemene vergadering) ook al werden ze afgehouden van de winst behaald in 1998.

695 Bestuurders of zaakvoerders 300.000  
472
    aan Schulden uit de bestemming van het resultaat - tantième over het boekjaar
  300.000

Afhouding van de bedrijfsvoorheffing:

472 Schulden uit de bestemming van het resultaat - Tantième over het boekjaar 300.000  
4530
    aan Ingehouden bedrijfsvoorheffing
  120.000
4830
    Voorschotten in RC van bestuurders
  180.000

2. Bedragen die de aanvulling van de bezoldigingen vormen

Het betreft bedragen die door de vennootschap voor rekening van de bedrijfsleider betaald worden, zoals

  • de sociale bijdragen die worden betaald aan een verzekeringskas voor zelfstandigen;
  • belastingen en lasten die door de vennootschap voor rekening van de bedrijfsleiders worden betaald;
  • privé-levensverzekeringen betaald door de vennootschap zonder een bedrijfsleiders- of een groepsverzekering te zijn;
  • iedere som die een bedrijfsleider van de vennootschap heeft ontvangen bovenop de vaste wedde zonder rechtvaardiging van terugbetaling van uitgaven die voor rekening van de vennootschap werden gemaakt.

    Deze bedragen die voor rekening van de bedrijfsleider worden uitgegeven, worden als volgt geboekt:

    6181 Bezoldiging van de bedrijfsleider
    - sociale zekerheid
    - levensverzekering - PB
       
    440
      aan Leveranciers
       
    of 550
      Kredietinstellingen
       

    3. De voordelen die voortvloeien uit de positie van de bedrijfsleider

    De bezoldiging van de bedrijfsleider omvat de voordelen van alle aard, de vergoedingen en de bezoldigingen van alle aard analoog aan diegene die worden toegekend aan de werknemers.

    3.1. Gebruik van een bedrijfswagen

    Het gebruik voor privé-doeleinden van een personenwagen, een voertuig voor gemengd gebruik of minibus, die toebehoort aan de vennootschap, hetzij gratis hetzij aan verminderde prijs, brengt een voordeel mee. Het voordeel van het gebruik voor persoonlijke doeleinden van een voertuig dat de vennootschap gratis ter beschikking stelt aan een bedrijfsleider, is gelijk aan het aantal kilometers dat voor persoonlijke doeleinden wordt gereden, vermenigvuldigd met het voordeel in BEF/km rekening houdend met het belastbaar vermogen in pk van het voertuig.

    Merk op dat het gebruik van het voertuig voor woon-werkverkeer wordt gelijkgesteld met een gebruik voor persoonlijke doeleinden.

    Er zal een minimumvoordeel van 5 000 km op jaarbasis worden gerekend - Tabel van km/BEF – Art. 36 WIB 92

    Voorbeeld

    Belastbaar vermogen in pk : 12
    Bedrag 1998 = 12,44 BEF
    Jaarlijks minimum : 12,44 * 5 000 km = 62 200 BEF

    6182 Bezoldigingen - voordelen in natura 62.000  
    74
      aan Recuperatie kosten auto
      56.503
    451
      Te betalen BTW 10,0825 %
      5.697

    Als aan de bestuurder een factuur wordt gestuurd, is het toe te passen BTW-percentage 21 %.

    3.2. Telefoonkosten

    Voor het gratis gebruik van de telefoon, werd geen forfait voorzien. Het voordeel wordt vastgesteld op basis van de feitelijke toestand.

    3.3. Gratis verwarming en elektriciteit

    Het voordeel dat de bedrijfsleider uit gratis verwarming en elektriciteit haalt, wordt per jaar als volgt begroot :

      a) op 48 000 BEF voor de verwarming; en
      b) op 24 000 BEF voor de elektriciteit wanneer het gaat om bewoning door de bedrijfsleider.

    Boekhoudkundige verwerking van de factuur die door de vennootschap aan de bedrijfsleider wordt gericht.

    6183 Bezoldigingen voord natura - telefoon 8.000  
    6184 Bezoldigingen voord natura - verwarming 48.000  
    6185 Bezoldigingen voord natura - elektriciteit 24.000  
    74
      aan Recuperatie kosten
      66.116
    451
      Te betalen BTW
      13.884

    3.4. Afneming van koopwaren

    Wanneer de bedrijfsleider koopwaren afneemt (bakkerij, slagerij, dagbladhandel, tabakswinkel, enz.) stuurt de vennootschap hem een factuur aan de meest voordelige prijs. Die wordt als volgt geboekt:

    6186 Bezoldigingen - afnamen 106 of 121
    70
      aan Omzet
      100
    451
      Te betalen BTW
      6 of 21

    3.5. Het gratis ter beschikking stellen van een gebouw

    Het gratis ter beschikking stellen door een rechtspersoon van een onroerend goed ten voordele van een bedrijfsleider vormt in zijnen hoofde een voordeel van alle aard. Daarbij moet een onderscheid worden gemaakt:

    1. als het NIET-geïndexeerd kadastraal inkomen lager dan of gelijk is aan 30.000 BEF dan bedraagt het voordeel 48.000 BEF;
    2. als het NIET-geïndexeerd kadastraal inkomen hoger is dan 30.000 wordt het voordeel als volgt berekend: (geïndexeerd KI * 100/60) * 2, zonder lager te zijn dan de huurwaarde;
    3. als de bewoning van het onroerend goed via een contract door de vennootschap aan de bedrijfsleider is opgelegd (b.v. voor een betere bewaking van de goederen van de vennootschap) wordt het voordeel bepaald op 144.000 BEF wat ook de huurwaarde is;
    4. als het goed gratis wordt bemeubeld, wordt het hierboven berekende voordeel verhoogd met 2/3.

    De boekhoudkundige verwerking gebeurt als volgt:

    6187 Bezoldigingen - voordeel op gebouw 100  
    743
      aan Ongebruikelijke huur van goederen
      100

    4. Uitgaven door de vennootschap voor de woning die eigendom is van de bedrijfsleider

    Of het goed nu al dan niet aan de vennootschap verhuurd is, bepaalde uitgaven voor het onderhoud en de bescherming van het goed zijn sowieso ten laste van de eigenaar (dakherstelling b.v.). Hieronder valt niet de inrichting van het gebouw om het geschikt te maken voor de uitoefening van de activiteit van de vennootschap. Nochtans zal de factuur van de aannemer opgesteld worden volgens art. 20 bij KB nr. 1 (W.B.T.W.).

    Veronderstellen we een dakherstelling voor 100.000 BEF

    6187 Bezoldigingen - voord natura op gebouw 121.000  
    440
      aan Leveranciers - Aannemers
      100.000
    451
      Te betalen BTW (medecontractant)
      21.000

    5. Intresten op de debet rekening-courant van de bedrijfsleider

    De lening zonder intrest aan de bedrijfsleider van de vennootschap, is te beschouwen als een voordeel van alle aard. Wanneer de debetstand van de rekening in de loop van het jaar wijzigingen heeft ondergaan, wordt het voordeel berekend door per maand een vaste intrestvoet toe te passen op het gemiddelde van het krediet dat wordt bepaald door de som van het bedrag van het krediet op de eerste dag van de maand en het bedrag van het krediet op de laatste dag van de maand door twee te delen.

    In de normale gevallen is het voordeel berekend door de jaarlijkse basisindex toe te passen op het bekomen gemiddelde door de som van het kredietbedrag op de eerste dag van het jaar en dat op de laatste dag te delen door twee. De jaarlijkse basisintrest is momenteel 7 %.

    Voorbeeld

    Debet op 1 januari 1998: 1.200.000 BEF – Debet op 31 december 1998: 600.000 BEF;
    Berekening intrest (1.200 000 + 600 000) / 2 * 7 % = 63.000 BEF

    6188 Bezoldigingen - intresten op RC 63.000  
    756
      aan Diverse financiële opbrengsten
      63.000

    6. Boeking via de rekening courant van de bedrijfsleider

    Alle verschillende delen van de hierboven omschreven vergoedingen kunnen gedebiteerd worden op de rekening courant van de bedrijfsleider door de creditering van de overeenstemmende rekeningen.

    416 Rekening courant vennoot A
    (voor het totaal der uitgaven)
       
     
      aan Diverse rekeningen
       

    Maandelijks wordt op basis van het gemiddelde van de uitgaven (geraamd totaal van de jaarlijkse vergoeding gedeeld door 12) de periodieke kost van de vergoeding, die moet onderworpen worden aan de afhouding van de bedrijfsvoorheffing, gedebiteerd op de rekening "618 Bezoldiging". De rekening 416 "R/C Vennoot" zou ieder jaar moeten gesoldeerd worden.

    618 Bezoldiging van de bedrijfsleider periodieke bezoldiging  
    416
      aan RC vennoot
      totaal 12 M
    453
      Afgehouden BV
      BV

    416 Rekening Courant

  • afneming bank
  • Afnemingen van koopwaren
  • Voordeel in natura
      - voertuig
      - telefoon
      - verwarming
      - elektriciteit
  • Bewoningvoordeel op gebouw
  • Maandelijkse input van 1/12 van het geraamde jaarlijkse totaal van het debet
  • Sociale lasten betaald voor rekening van de bedrijfsleider
  • Privé-levensverzekering
  • PB
  • Intresten op debet RC
  • andere uitgaven voor rekening van bedrijfsleider
  • Het saldo dat zou moeten beperkt worden, zou
    - debiteren kunnen zijn = debet 416
    - crediteren kunnen zijn = credit 483
    TOTAAL TOTAAL

    7. Herkwalificeren van de huur

    Wanneer een bedrijfsleider, een gebouwd onroerend goed verhuurt aan de vennootschap waarin hij zijn mandaat uitoefent, worden de huur en de huurvoordelen beschouwd als bezoldigingen van de bedrijfsleider, in de mate zij de 5/3 van het gerevaloriseerd kadastraal inkomen overschrijden.

    Kosten met betrekking tot het onroerend goed dat in huur is gegeven (inbegrepen de intresten op de lening) zijn niet aftrekbaar als beroepskosten op het deel van de bezoldiging dat aldus werd hergekwalificeerd.

    Het gaat om alle gebouwde onroerende goederen gelegen in België waarvan de bedrijfsleider eigenaar is, het bezit, het vruchtgebruik, de erfpacht of het opstalrecht heeft en dat verhuurd is aan de vennootschap waarin hij zijn mandaat uitoefent.

    De onroerende goederen die toebehoren aan de echtgeno(o)t(e) van de bedrijfsleider komen niet in aanmerking. Als slechts één van de echtgenoten bedrijfsleider is en het onroerend goed aan beiden in gemeenschappelijke eigendom toebehoort, zal de huur voor de helft worden hergekwalificeerd.

    Voorbeeld

    De heer Albert, bedrijfsleider en eigenaar van een gebouw, verhuurt dit aan de vennootschap voor 600.000 BEF. Het niet-geïndexeerde kadastraal inkomen bedraagt 50.000 BEF (code 109).

    1. Berekening van het excedent
    50.000 * 3,12 (revalorisatie-coëfficiënt aanslagjaar 1999) * 5/3 = 260.000 BEF
    aan te geven als beroepsinkomen 600.000 - 260.000 = 340.000 (code 401)

    2. Aan te geven als onroerend inkomen: 260.000 (code 110)
    Forfaitaire kosten 40 % (max 2/3 KI * 3,12) = 104 000
    260.000 - 104.000 = 156 000

    Af te trekken geïndexeerd KI = 50 000 * 1,228 = 61 400
    156.000 - 61.400 = 94.600

    Huurexcedent = 94 600
    Belastbaar geïndexeerd kadastraal inkomen = 61 400
    Belastbaar onroerend inkomen 94.600 + 61.400 = 156 000

    Boekhoudkundige verwerking

    6110 Huur 600.000  
    55
      aan Kredietinstellingen
      600.000

    Het herkwalificeren van de huur in bezoldiging in hoofde van de bedrijfsleider is een fiscale beslissing. Voor de onderneming gaat het om een huurovereenkomst en een overeenkomst tussen partijen met een akkoord over het bedrag dat te betalen is en als huur ten laste moet worden genomen - rek. 6110 Huur.

    8. Bedrijfsvoorheffing op de bezoldiging van de bedrijfsleider

    Het bedrag dat onderworpen is aan de bedrijfsvoorheffing wordt bepaald door eerst de bruto-bezoldiging te verminderen met de sociale bijdragen voor zelfstandigen.

    8.1. Periodieke bezoldigingen

    Het bedrag van de in te houden bedrijfsvoorheffing is bepaald door het barema van de bedrijfsvoorheffingen op 1/1/1999 - 3de kolom - "Bezoldiging bedrijfsleider".

    8.2. Niet-periodieke bezoldigingen

    Zoals bij de tantièmes, worden niet-periodieke bezoldigingen onderworpen aan de inhouding van bedrijfsvoorheffing ten belope aan 12 maal het verschil tussen:
    a) de bedrijfsvoorheffing verschuldigd op de maandelijkse bezoldiging plus 1/12 van de periodieke, en
    b) de bedrijfsvoorheffing verschuldigd op de bezoldiging van de maand.

    9. Opties op aandelen (stock options)

    De toekenning van aandelen van een vennootschap aan personeelsleden en bestuurders wordt beheerst door twee verschillende reglementeringen.

    De vennootschappen die in de loop van de laatste drie boekjaren ten minste twee dividenden hebben uitgekeerd, kunnen tot kapitaalverhoging overgaan door de uitgifte van aandelen, met uitzondering van aandelen zonder stemrecht, die geheel of gedeeltelijk bestemd zijn voor het geheel van de personeelsleden van die vennootschappen of voor het geheel van de personeelsleden van hun dochtervennootschappen. (art. 52 septies G.W.H.V.)

    Verscheidene voorwaarden worden daarbij gesteld. De begunstigden (werknemers, bestuurders) die deze bijzondere kapitaalsverhoging onderschrijven die voor hen bestemd is, kunnen een maximale verlaging van 20 % op de normale prijs van het aandeel genieten. Het gaat dan om een niet belastbaar voordeel van alle aard.

    De Wet van 26 maart 1999 betreffende het Belgisch actieplan voor de werkgelegenheid 1998 en houdende diverse bepalingen bevat een afdeling over aandelenopties (stock options).

    De stock options bestaan uit de verbintenis van de werknemer, bestuurder om bij de kapitaalverhoging van de vennootschap waar ze tewerkgesteld zijn een bepaald aantal aandelen te kopen of te onderschrijven tegen een vaste prijs bepaald op het ogenblik van de optie. Deze optie, die gratis wordt verkregen van de werkgever, laat de werknemer op een bepaalde termijn toe om aandelen van de vennootschap te verwerven.

    Voorbeeld

    Een vennootschap kent aan haar werknemers - bestuurders stock options toe die hen toelaten om na 3 jaar aandelen van de vennootschap te verwerven tegen een prijs van 8.000 BEF.

    Als op het einde van die termijn de waarde van het aandeel hoger is dan 8.000 BEF, bv. 9.000 BEF, licht de werknemer de optie en betaalt hij het verschuldigde bedrag, hetzij 8.000 BEF. Als integendeel het aandeel minder waard is dan 8.000 BEF, zal de werknemer de optie niet lichten.

    Fiscaal aspect

    Het voordeel van alle aard dat voortvloeit uit de toekenning van stock options, is in hoofde van de begunstigde onderworpen aan de progressieve aanslagvoet van de PB op het ogenblik van de toekenning van de optie.

    Deze belasting is definitief en bevrijdend. Er zal geen aanslag zijn op de eventuele meerwaarden die bij het lichten van de optie (aankoop van het aandeel) of de latere verkoop worden bekomen.

    Begroting van het voordeel van alle aard

    Aangezien de aanslag gevestigd wordt op het ogenblik van de toekenning, is het ogenbik van het voordeel niet gekend (verschil tussen de vastgestelde prijs bij de optie en de waarde van het aandeel bij het lichten van de optie). Daarom werd een formule uitgewerkt die op forfaitaire wijze de waarde van de stock options bepaalt. Het belastbaar voordeel van alle aard is bepaald op een percentage van 15 % van de waarde op het ogenblik van het aanbod van de aandelen waarop de optie betrekking heeft.

    Het percentage is verminderd tot de helft, hetzij 7,5 % van de waarde van het te verwerven aandeel, wanneer aan verscheidene voorwaarden wordt voldaan:
    – de optie wordt gelicht vanaf het vierde jaar;
    – de termijn van de optie is niet langer dan 10 jaar;
    – de optie moet overdraagbaar zijn;
    – de prijs voor het lichten van de optie is met zekerheid bepaald op het ogenblik van het aanbod.

    Noot : Noch de toekenning, noch het lichten van de optie zijn onderworpen aan sociale zekerheidsbijdragen.

    Boekhoudkundige verwerking

    De toekenning van stock options aan het personeel vereist geen interne verwerking in de boekhouding. Er dient echter wel akte te worden genomen van de verbintenis om aandelen aan personeel te verkopen.

    052 Debiteurs voor verbintenissen tot overdracht    
    053
      aan Verbintenissen tot overdracht
       

    ****

    Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:35:00