Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 46 - 15.01.99 - De boekhouding en de euro
Pacioli nr 46 van 15 januari 1999

Editie nr 46 van 15 januari 1999

De boekhouding en de euro

    Auteur:
    Georges Honoré
    Lid van de Nationale Raad

1. De boekhouding

Wat betreft de boekhouding moeten eveneens drie perioden worden onderscheiden.

1.1. Voor het boekjaar dat afsluit op 31/12/1998 wordt de boekhouding in BEF gevoerd.

1.2. Voor de boekjaren die afgesloten worden tussen 1/1/1999 en 31/12/2001, mag de boekhouding gevoerd worden hetzij in BEF, hetzij in EUR.

De ondernemingen zullen evenwel hun boekhouding bij voorkeur bij de aanvang van een boekjaar aanpassen, vanaf elk boekjaar dat begint te lopen na 1/1/1999. Deze keuze is onomkeerbaar en heeft als gevolg dat de onderneming op het einde van het boekjaar, haar jaarrekeningen zal neerleggen in euro.

De boekhouding en de jaarrekeningen kunnen afzonderlijk beschouwd worden : de jaarrekeningen kunnen in EUR opgemaakt worden zelfs wanneer de boekhouding nog in BEF wordt gevoerd.

1.3. Voor de boekjaren die afsluiten na 31/12/2001 wordt de boekhouding in euro gevoerd.

2. De jaarrekeningen

De jaarrekeningen van het boekjaar dat afsluit op 31/12/1998 worden opgemaakt en neergelegd in BEF. Voor de perioden die afsluiten na 31/12/1998 en tot 31/12/2001 mogen de jaarrekeningen in euro worden opgemaakt en neergelegd. Bijgevolg kan het ogenblik voor de overgang naar de euro gekozen worden.

Eens deze overgang naar de euro gerealiseerd is, kunnen de jaarrekeningen niet meer in Belgische frank worden opgemaakt.

Tot de jaarrekeningen van het boekjaar dat afsluit op 31/12/2001 kunnen de jaarrekeningen nog in BEF worden opgemaakt.

De jaarrekeningen afgesloten voor 1/1/1999, maar vervolgens goedgekeurd, moeten opgemaakt en neergelegd worden in BEF.

2.1. De jaarrekeningen in eenheden of met decimale getallen

De Commissie voor Boekhoudkundige Normen stelt dat :
1. De statutaire jaarrekeningen van grote ondernemingen bekendgemaakt zullen worden in duizendtallen van euro.
2. De jaarrekeningen van KMO’s zullen bekendgemaakt worden in euro, zonder decimale getallen.

2.2. Omzetting van de jaarrekeningen van het voorgaande boekjaar

Bij de voorstelling van de eerste jaarrekeningen in euro, zullen de gegevens van het voorgaande boekjaar moeten omgezet worden rekening houdend met de vastgestelde regels, tarieven en afrondingen.

2.3. Balans in BEF - jaarrekeningen in EUR

Ingevolge de bepaling van de pariteiten, moeten de EUR en de BEF beschouwd worden als de uitdrukking van éénzelfde munteenheid.

Hieruit volgt dat de deling van de balansposten van de rekeningen door de omrekeningskoers geen inbreuk vormt op het boekhoudkundig principe volgens hetwelk de jaarrekeningen de vertaling zijn van de balans, zonder enige toevoeging noch weglating van gegevens.

2.4.Jaarrekeningen en inventarisboek

Rekening houdend met het uitzonderlijke karakter van de operatie, is het aangewezen de balans in BEF en de betreffende rekeningen in EUR in te schrijven in het inventarisboek.

3. De wisselkoersverschillen

De wisselkoersverschillen, zowel positieve als negatieve, betreffende de monetaire posten uitgedrukt tot 31/12/1998 in een munt van een INS-EURO land, moeten in de resultaten-rekening worden geboekt. Op die datum worden de wisselkoersverschillen beschouwd als zijnde verwezenlijkt, gelet op het definitieve en onomkeerbare karakter van de omzetting van deze valuta ten opzichte van de euro.

De correctieboekingen zullen in de boekhouding gevoerd in BEF worden opgenomen, zelfs wanneer de jaarrekeningen niet in EUR worden voorgelegd.

3.1.Negatief wisselkoersverschil

Theoretisch voorbeeld : een vordering van 100.000 FFR omgezet in rekening voor 609.410 BEF. Op 31/12/1998 is de omzetting in euro gelijk aan 604.210 BEF. Een verlies van 5.200 BEF zal geboekt worden :

31/12/1998

     

654.1

Wisselkoersverschil (euro)

5.200

 

naar 400

Lopende schuldvorderingen

 

5.200

3.2.Positief wisselkoersverschil

Wanneer als resultaat winst wordt geboekt, wordt de volgende boeking uitgevoerd :

31/12/1998

     

400

Lopende schuldvorderingen

5.200

 

naar 754.1

Wisselkoersverschil (euro)

 

5.200

4. Belastingaangiften en de euro

4.1. Vanaf 1/1/1999 kunnen de particulieren en de ondernemingen hun belastingaangiften in euro indienen bij de belastingadministraties. Van zodra een belastingplichtige een keuze gemaakt heeft voor een bepaalde administratie, is deze keuze onomkeerbaar ten overstaan van deze administratie.

4.2. Tot 31/12/2001 zullen de belasting- en sociale administraties de BEF blijven gebruiken voor hun binnendiensten.

Gevolgen :
• de belasting wordt ingekohierd in BEF.
• de belastingen vastgesteld zonder aangifte (onroer. voorh. - verkeersbelasting) worden uitgedrukt in EUR / BEF - de be-taling kan naar keuze in EUR of BEF gebeuren.
• de betalingen in EUR worden door de banken omgezet in BEF.

4.3. Vanaf 1/1/2002 aanvaarden en verschaffen de openbare overheden slechts cijfergegevens uitgedrukt in euro. Maar de aangifte van het boekjaar 2002 (inkomsten 2001) mag nog in BEF worden vervolledigd.

4.4.Winsten en lasten

1) De meerwaarden en de waardeverminderingen vastgesteld bij de omzetting van de balansposten in euro, en de uitgaven of specifieke waardeverminderingen veroorzaakt door de overgang naar de euro worden rechtstreeks geboekt of bij middel van voorziening. In dat geval worden zij fiscaal toegestaan in opbrengsten en lasten.
2) De wisselkoersverschillen vastgesteld einde 1998 op monetaire posten beschouwd als definitief opgemaakt, worden fiscaal aangemerkt als belastbare winsten of toegestane uitgaven.
3) De waardeverminderingen op aandelen of deelbewijzen zijn niet aftrekbaar en worden als verworpen uitgaven beschouwd.
4) De meerwaarden verwezenlijkt op aandelen of deelbewijzen worden over het algemeen onvoorwaardelijk vrijgesteld. Aanpassing gebeurt bij de reserves bij begin van de periode.
5) De uitgaven verbonden aan de overgang naar de euro zijn van zeer verschillende aard.

Worden toegestaan : opleidingskosten, vervanging of aanpassing van de infrastructuur, software en hardware ...
• de uitgaven die een vermeerdering van het vermogen uitmaken worden geactiveerd en afgeschreven;
• voorzieningen zijn toegestaan voor toekomstige duidelijk omschreven uitgaven;
• de uitgaven die lasten betekenen (zonder vermeerdering van het vermogen) zijn fiscaal toegestane beroepskosten.

4.5. Indien men ervoor kiest op de euro over te gaan in de loop van een belastbaar tijdperk, moet de aangifte met betrekking tot het ganse tijdperk opgemaakt worden in euro. Tijdens de overgangsperiode kan eenzelfde belastingplichtige overgaan op EUR voor één administratie en BEF blijven gebruiken voor een andere, het is echter aangewezen om coherent tewerk te gaan.

5. Fiscaal aspect

5.1. Uitbetaling in contanten

Tijdens de overgangsperiode ontvangt het personeel dat in contanten wordt uitbetaald zijn vergoeding in BEF.

Deze periode wordt verlengd tot 30/6/2002. Tussen 1/1/2002 en 30/6/2002, kan de werkgever en niet de werknemer de wijze van uitbetaling kiezen in BEF of in EUR.

5.2. Uitbetaling door middel van overschrijving

De werknemers die door middel van overschrijving op bank-rekening worden uitbetaald, kunnen hun loon vanaf 1/1/1999 ontvangen in euro.

Wanneer de werknemer niet over een rekening in euro beschikt, kan de werkgever die wenst uit te betalen in euro het loon in euro storten op de rekening in BEF van de werknemer. De bank van de werknemer zal zorgen voor de omzetting in BEF.

5.3. Arbeidsovereenkomsten

Vanaf 1/1/2002 zullen alle bedragen uitgedrukt in Belgische frank van rechtswege en definitief omgezet worden in euro tegen de officiële omrekeningskoers.

De loonfichen, getuigschriften, listings en andere documenten overgemaakt aan de sociale administraties, mogen vanaf 1/1/1999 in euro opgemaakt worden, met uitzondering van de documenten die betrekking hebben op het boekjaar 1998 (opgemaakt in 1999 maar in BEF).

6. De financiële toestand

Tijdens de overgangsperiode worden de tegoeden op rekening (zichtrekening, spaarrekening, depositorekening ...) omgerekend van Belgische frank naar euro, wanneer de klant dit wenst.

Deze omzetting wordt door de banken gratis uitgevoerd. Eens ze voltooid is, kan men niet meer terugkeren naar de oorspronkelijke toestand.

Ten laatste op 1/1/2002, zullen alle tegoeden op rekening moeten omgerekend worden in euro. De omrekening is aangewezen vanaf 1999. De betalingen in euro kunnen gedaan worden vanuit een rekening in BEF en de betalingen in BEF kunnen gedaan worden vertrekkende van een rekening in euro. Een tweede rekening is dus overbodig. )

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:35:00