Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 89 - 31.12.00 - Overlopende rekeningen

Editie nr 89 van 31 december 2000

Overlopende rekeningen

    Auteur :
    Georges HONORE

    Lid van de Nationale Raad

1. Financieringscontract

In Pacioli 75 van 30 april 2000 verscheen een artikel over het financieringscontract. Een van onze leden heeft ons laten weten dat de rekening "4920 Toe te rekenen lasten" die we gebruikten voor de boekhoudkundige verwerking van het financieringscontract niet de juiste rekening is voor de bedoelde verrichting.

Er is inderdaad een lapsus geweest. De rekening die in dit geval moet worden gebruikt, is "4900 Over te dragen kosten".

Het financieringscontract wordt dus als volgt geboekt:

440 Leveranciers 1 200 000  
4900 Over te dragen kosten 288 000  
1740 aanFinanciering   1 190 000
424 AanFinanciering (- 1 jaar)
(24800*12)
  297 600

Tenlasteneming van de interesten berekend op het nog verschuldigd saldo boeken we dan :

6500 Interesten op financiering 5 952  
4900 AanOver te dragen kosten   5 952

2. Regularisatierekeningen

2.1. Rubriek X aan de actiefzijde (490/1) en rubriek X aan de passiefzijde (492/3)

We maken van de gelegenheid gebruik om het nut en het gebruik van de rekeningen 49 - Overlopende rekeningen nog eens in herinnering te brengen.

In deze rubriek worden hoofdzakelijk de regularisaties ingeschreven die moeten worden verricht ingevolge artikel 19, alinea 4 van het KB van 8 oktober 1976 en dit, met de bedoeling de gedeelten van het resultaat die daarmee verband houden bij een bepaalde periode in te delen.

De Commissie voor Boekhoudkundige Normen heeft het advies geformuleerd dat de ondernemingen verhoudingen moeten berekenen van de onderscheiden opbrengsten en lasten die betrekking hebben op een ander boekjaar dan dat welke verband houdt met de jaarrekeningen, onder voorbehoud van de gevallen waarin de rechtzettingen die daartoe moeten gebeuren weinig significant zijn.

Er dient opgemerkt dat er geen verrekening is toegelaten tussen de regularisatierekeningen aan de actiefzijde en die aan de passiefzijde.

De rekeningen voorzien in het rekeningenstelsel

A X 490Over te dragen kosten P X 492Toe te rekenen kosten
A X 491Verkregen opbrengsten P X 493Over te dragen opbrengsten

2.2. Rekening 490 - Over te dragen lasten

Deze rekening aan de actiefzijde boekt de lasten en lastenverhoudingen die zijn ontstaan tijdens het boekjaar, maar die geheel of gedeeltelijk worden aangerekend op een later boekjaar.

Deze rekening kan worden onderverdeeld naargelang van de aard van de overgedragen lasten.

4901 Diverse diensten en goederen die het gebruik van de overeenkomstige rekeningen 61 veronderstellen
4902 Interesten die volgens overeenkomst zijn begrepen in de nominale waarde van de schulden (zie financiering)
4903 Verschil tussen de aanschaffingswaarde en de nominale waarde van de schulden
4904 Volgens artikel 27bis ß 2 - A1-C van het KB van 6/11/1987 (BS van 24/11/1987), de disconteringen van de schulden terugbetaalbaar op meer dan een jaar
4905 Voor aanrekening door 1/1 - 1/8 enz. Ö van de lasten

Voorbeeld

Het bedrijf Albert doet op 1 december 1999 de vooruitbetaling van de huur van het pakhuis voor drie maanden (1/12/1999-29/2/2000)

6101 Huurlasten 60.000  
550 AanKredietinstellingen   60.000

Op 31/12/1999, regularisatie

4900 Over te dragen kosten (januari) 40.000  
6101 Aan Huurlasten   40.000

Aan het begin van het boekjaar 2000 - januari vervolgens februari

6101 Huurlasten 20.000 * 2  
4900 Aan Over te dragen kosten   20.000 * 2

2.3. Rekeningen 491 - Verkregen opbrengsten

Op deze rekening aan de actiefzijde worden de verkregen opbrengsten geboekt, d.w.z. de inkomsten of gedeeltelijke inkomsten die pas tijdens een volgend boekjaar zullen worden geÔnd, maar die aan het lopende boekjaar moeten worden verbonden.

Voorbeeld

Op 31 december 1999 moet de onderneming opbrengsten verkrijgen waarvan zij het bedrag raamt.

491 Verkregen opbrengsten 50.000  
744 Aan Royalty’s   50 000

Aan het begin van het volgende boekjaar zal de omgekeerde boeking plaatsvinden.

Opmerking: de actiefzijde van de overlopende rekeningen

Aan de actiefzijde van de balans vertoont de rekening "X Regularisatierekening" de volgende totaalrekening:

4901 Over te dragen lasten 40.000
491 Verkregen opbrengsten 50.000
  TOTAAL 90.000

Voorbeeld

De onderneming bezit financiŽle participaties waaronder obligaties waarvan de inkomsten betaalbaar op 30 juli van ieder jaar 1 200 000 BEF bedragen. In 1999 zijn vijf maanden interest verstreken.

491 Verkregen opbrengsten 500.000  
750 AanOpbrengsten uit financiŽle
vaste activa
  500.000

Normaal moet de rekening 491 iedere maand met 100 000 BEF worden gespijsd door creditering van de rekening 75.

Onderscheid tussen de rekening "414 Te innen opbrengsten" en de rekening "491 Verkregen opbrengsten"

-De rekening "414 Te innen opbrengsten" terug te vinden bij de handelsvorderingen en andere vorderingen bestaat uit bedragen die rechtstreeks worden bestemd zonder voorafgaande berekeningen en worden gestaafd door bewijsdocumenten die ofwel reeds ontvangen werden, ofwel later nog moeten komen ter bevestiging van de bedragen die reeds op die rekeningen zijn aangerekend.
-De rekening "491 Verkregen opbrengsten" is uitsluitend samengesteld uit prorata van te innen opbrengsten.

2.4. Rekening 492 - Toe te rekenen kosten

Op deze rekening aan de passiefzijde worden de toe te rekenen kosten geboekt, d.w.z. de kosten of de gedeeltelijke kosten met betrekking tot het boekjaar, maar die pas tijdens een later boekjaar zullen worden geboekt.

Voorbeeld

De onderneming moet een commissie van 5 % betalen op de verkopen tot stand gebracht via een zelfstandig commissionair (omzet geraamd op 250 000 BEF)

6150 Commissies op verkopen 12.500  
4920 AanToe te rekenen kosten   12.500

Aan het begin van het volgende boekjaar, de omgekeerde boeking

4920 Toe te rekenen kosten 12.500  
6150 AanCommissies op verkopen   12.500

Op basis van de bewijsstukken en van de precieze berekeningen: juiste omzet 260 000 BEF - commissie 13 000 BEF

6150 Commissies op verkopen 13.000  
4110 Terug te vorderen BTW 2.730  
44 AanLeveranciers   15.730

2.5. Rekeningen 493 - Over te dragen opbrengsten

Op deze passiefrekening worden de over te dragen inkomsten en gedeelten van inkomsten geboekt, de opbrengsten geÔnd tijdens het boekjaar of tijdens een vroeger boekjaar en die aan een later boekjaar moeten worden verbonden.

Deze rekening kan worden onderverdeeld in verschillende subrekeningen.

Langdurige dienstverleningscontracten

4930 : op ondertekende contracten met betrekking tot dienstprestaties die moeten worden verricht gedurende meer dan een jaar.

Voorbeeld

Een onderneming stelt een contract op voor het onderhoud van machines en int op 15 mei de bedragen voor 12 maanden dienstverlening, waarvan de eerste vier maanden van het volgende boekjaar.

Het contract zal worden geboekt (factuur)

400 Klanten 145.200  
70 AanOmzet 120.000  
451 AanTe betalen BTW   25.200

Op 31 december 1999 : regularisatie

70 Omzet 40.000  
4930 AanOver te dragen opbrengsten   40.000

In 2000 wordt de omgekeerde boeking gedaan

4930 Over te dragen opbrengsten 40.000  
70 AanOmzet   40.000

De interesten begrepen in de nominale waarde van de schuldvorderingen

De boeking van de schuldvorderingen op de balans tegen hun nominale waarde gaat gepaard met de inschrijving op de regularisatierekening aan de passiefzijde en met de inresultaatneming pro rata temporis op basis van de samengestelde interesten:

4931 van de interesten die volgens overeenkomst begrepen zijn in de nominale waarde van de schuldvorderingen
4932 van het verschil tussen de aanschaffingswaarde en de nominale waarde van de schuldvorderingen
4933 van de discontering van schuldvorderingen die geen interesten opbrengen of die een gewoonlijk lage interest opbrengen wanneer deze schuldvorderingen:
  • terugbetaalbaar zijn op een datum later dan een jaar na hun opname in het vermogen van de onderneming
  • betrekking hebben op als opbrengsten geboekte bedragen in de resultatenrekening, hetzij op de prijs van de overdracht van de vaste activa of van een activiteitsbranche (art. 27bis ß2 1c - KB van 06/11/87 en KB 30/12/91).

Voorbeeld

1. Situatieschets
De onderneming Serge verkoopt een buiten gebruik gesteld gebouw waarvan de restwaarde 5 141 700 BEF bedraagt. De verkoopakte bepaalt het bedrag op 5 500 000 BEF betaalbaar op 3 november 2002 - zonder interest. Gemiddelde marktrentevoet: 6,5 %

2. Oplossing
A priori, stellen we vast dat er een meerwaarde op de tegeldemaking van vaste activa is van 5 500 000 - 5 141 700 = 358 300 BEF
De situatie is echter totaal anders.

Met toepassing van artikel 27bis en van de uitspraak van het Hof van Cassatie van 28 oktober 1982, wordt het volgende gepreciseerd: "Een vaststaande schuldvordering, die echter op termijn is, vormt slechts een belastbare winst of moet slechts worden begrepen in het nettoactief dat wordt gebruikt om de belastbare winst te bepalen, voor haar reŽle waarde, met andere woorden na aftrek van het disconto, indien de vordering geen rente geeft of slechts onvoldoende rente geeft."

2910 Niet-CommerciŽle schuldvordering 493 Over te dragen opbrengsten
5.500.000 reŽle waarde = 4.000.0000 1.500.000

3. Berekening van het disconto
berekening van de interest op het nog verschuldigde saldo

1998 Mei tot december     401 296 T 401 296
1999 J/A 177 272 M/D 307 792 T 485 064
2000 J/A 130 520 M/D 214 288 T 344 808
2001 J/A 83 768 M/D 120 784 T 204 552
2002 Januari tot november     64 280 T 64 280
          T 1 500 000

4.Opsplitsing van de verkoop

Verkoop van het goed 4 000 000
Disconto of te ontvangen interesten 1 500 000

5.Boekingen
Boeking van de verkoopakte (notariŽle akte)

Op 3 mei 1998

2910 Niet-commerciŽle schuldvorderingen 4 700 000  
4160 Niet-commerciŽle schuldvorderingen 800 000  
7484 AanVerkopen van onroerende goederen   4 000 000
4930 Over te dragen opbrengsten   1 500 000

Resultaat van de verrichting van tegeldemaking van het gebouw

7484 Verkopen van onroerende goederen 4 000 000  
6630 Minderwaarden op de realisatie van vaste activa 1 141 700  
221 AanGebouwen   5 141 700

Prorata van verkregen interest tijdens het jaar van de verkoop - 1998

31 december 1998

493 Over te dragen opbrengsten 401 296  
7466 AanDiverse bedrijfsopbrengsten(financiŽle opbrengsten op niet-commerciŽle schuld-vorderingen)   401 296

Situatie op 31 december 1998

6630 Minderwaarden op de realisatie van vaste activa (1 141 700)
7466 Diverse bedrijfsopbrengsten 401 296
  Verlies in 1998 (740 404)

Boeking in 1999

493 Over te dragen opbrengsten 485 064  
7466 AanDiverse bedrijfsopbrengsten(financiŽle opbrengsten op niet-commerciŽle schuld-vorderingen)   485 064

Identieke operatie tijdens de volgende jaren.

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:35:00