Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 85 - 31.10.00 - IAS - De internationale boekhoudnormen: IAS 1 - de financiŽle staten
De internationale boekhoudnormen

Editie nr 85 van 31 oktober 2000

IAS - De internationale boekhoudnormen: IAS 1. FinanciŽle staten

    Auteur:
    FranÁoise PHILIPPE,
    Ondervoorzitter BIBF

De geconsolideerde jaarrekening van de op de beurs genoteerde vennootschappen zal vanaf 2005 moeten worden opgesteld volgens de IAS-normen. Wat betreft de statutaire jaarrekening van deze vennootschappen, alsook de jaarrekeningen van de andere vennootschappen, zullen de lidstaten vrij zijn het gebruik van de IAS-normen toe te staan of op te leggen.

De Europese Unie is van plan haar richtlijnen betreffende de jaarrekeningen van de vennootschappen te wijzigen. Deze wijzigingen zouden tot doel hebben de richtlijnen te moderniseren, maar ook om een groot aantal tegenstellingen met de IAS-normen op te heffen. In haar advies over de uitgestelde belastingen opgenomen in het Bulletin 46, houdt de Commissie voor Boekhoudkundige Normen reeds rekening met de IAS 12-norm (Income Taxes).

Het is dus zeer waarschijnlijk dat de IAS-normen, of althans sommige principes, steeds meer zullen geÔntegreerd worden in onze boekhoudnormen en dit, ongeacht de grootte van de vennootschap.

Het lijkt ons dus belangrijk dat de boekhouder nu reeds verneemt wat deze normen zijn. Daarom zal in onze nieuwsbrief geregeld een overzicht van de IAS-normen worden gepubliceerd. In dit nummer beginnen we met de IAS-norm 1.

1. IAS 1. Voorstelling van de financiŽle staten

In deze boekhoudnorm spreekt men van de financiŽle staten van de ondernemingen en dus niet meer van de jaarrekening. IAS 1 geeft ons de basisbeginselen die moeten worden nageleefd om deze financiŽle staten op te stellen. We vinden er onder meer het volgende in terug:

1.1. Getrouw beeld en conformiteit met de Internationale Boekhoudnormen

De jaarrekening moet de economische realiteit van het vermogen, de financiŽle situatie en de resultaten van de vennootschap weergeven.

De financiŽle staten moeten in overeenstemming zijn met alle bepalingen van iedere norm en met elke interpretatie die daarop van toepassing is. Voor de vennootschappen van de lidstaten blijven de Europese richtlijnen prioritair. De interpretaties komen van het SIC - Standing Interpretations Committee.

1.2. Going concern

De financiŽle staten moeten op identieke wijze worden voorgesteld van boekjaar tot boekjaar. De voorstelling mag evenwel worden gewijzigd, indien de financiŽle staten niet worden opgesteld op basis van het principe van going concern. In dat geval moeten de basis waarop ze worden opgesteld, alsook de reden, worden verduidelijkt in de toelichting.

1.3. Accrual Basis of Accounting

De transacties en de gebeurtenissen worden geboekt op het ogenblik dat ze zich voordoen en in de financiŽle staten van het boekjaar waarop ze betrekking hebben. De kosten worden geboekt op basis van een direct verband tussen de opgelopen kosten en de verworven opbrengsten.

1.4. Coherente voorstelling

De voorstelling moet dezelfde zijn van boekjaar tot boekjaar, behalve wanneer een meer aangewezen voorstelling moet worden gegeven. Die moet dan worden gerechtvaardigd en de bedragen van het vorige boekjaar zullen op dezelfde wijze worden voorgesteld.

Interpretatie SIC 8 : Eerste toepassing van de IAS-normen als boekhoudkundig referentiesysteem

- De financiŽle staten moeten worden opgemaakt alsof ze, terugblikkend, altijd al volgens deze norm waren voorgesteld, behalve wanneer de normen in een verschillende overgangsregeling voorzien of indien het bedrag van de aanpassing van de vorige boekjaren terdege kan niet worden bepaald.
- Het bedrag van de aanpassing voortvloeiend uit de overschakeling op de IAS-normen, moet worden behandeld als een aanpassing van het saldo van de overgedragen resultaten bij de opening van het eerste boekjaar waarin de jaarrekening wordt voorgesteld volgens de IAS-normen.

1.5. Retrospectieve aanpassing

De nieuwe boekingsmethode wordt toegepast op de posten vanaf de datum van hun opneming in de rekeningen van de vennootschap.
Bij de prospectieve benadering wordt de nieuwe methode alleen toegepast op de posten die ontstaan en zich voordoen na deze ingebruikneming.

1.6. Relatief belang en hergroepering

Om relevant te zijn moet de informatie, opgenomen in de financiŽle staten, zo snel mogelijk worden verstrekt. Daarom moeten de significante posten afzonderlijk worden opgenomen, terwijl de posten van minder belang kunnen worden gegroepeerd met posten van dezelfde aard of functie.
Een post met een gering bedrag moet niet automatisch worden beschouwd als niet-betekenisvol.
b.v.: een nieuwe activiteit geeft misschien slechts een klein resultaat tijdens het eerste boekjaar, maar kan van kapitaal belang zijn voor de volgende boekjaren.

1.7. Verrekening

De activa en passiva mogen niet worden verrekend.
De kosten en de opbrengsten mogen worden verrekend wanneer het gaat om identieke of gelijkaardige posten en wanneer de bedragen niet significant zijn.

1.8. Vergelijkende informatie

Er moet vergelijkende informatie tussen de bedragen van het vlottende boekjaar en die van het voorgaande boekjaar worden opgenomen, indien ze noodzakelijk is voor een goed begrip van de staten.

2. IAS 1. De verschillende delen van de financiŽle staten

De verschillende delen van de financiŽle staten die nodig zijn om rekeningen te kunnen opstellen overeenkomstig de IAS-normen, worden als volgt voorgesteld:

    -balans
    -resultatenrekening
    -kasstroomtabel
    -toelichting
    -vermogensmutatietabel

2.1.Balans

De norm preciseert dat in de voorstelling van de balans een onderscheid moet worden gemaakt tussen de vlottende en de niet-vlottende posten. Indien de onderneming beslist haar balans zonder dit onderscheid te presenteren, dient ze haar activa en passiva voor te stellen in functie van hun liquiditeit. Teneinde de Europese richtlijnen na te leven, zullen de vennootschappen van de lidstaten de posten voorstellen in functie van hun liquiditeit.

De actief- en passiefposten moeten worden opgedeeld naar lange en korte termijn. De balans zal dus op dezelfde manier worden voorgesteld als de momenteel gepresenteerde balans met de bedragen van het afgesloten boekjaar en die van het voorgaande boekjaar.

De vlottende activa zijn die welke zijn bestemd om te worden verbruikt, verkocht of ten geldegemaakt,hetzij in het kader van de normale bedrijfscyclus (cyclus die begint op het ogenblik van de aankoop van de grondstoffen en die de volledige bedrijfsperiode dekt tot de betaling van de klant bij de verkoop), hetzij binnen twaalf maanden na de afsluiting van de rekeningen, behoudens wat betreft de voorraden en de klanten die nog worden beschouwd als vlottende activa. De niet-vlottende activa zijn dus activa die voor een lange periode worden bijgehouden.

De vlottende passiva zijn die welke zullen worden betaald of vereffend hetzij tijdens de normale bedrijfscyclus, hetzij binnen twaalf maanden na de afsluiting van de rekeningen.

Het onderstaande balansvoorbeeld geeft aan dat de voorstelling volgens de vlottende en niet-vlottende posten niet sterk verschilt van de balans opgesteld in functie van de liquiditeit.

ACTIVA

Niet-vlottende activa
MateriŽle vaste activa
ImmateriŽle vaste activa
FinanciŽle deelnemingen
Overige financiŽle activa

Vlottende activa
Voorraden
Klanten en overige debiteuren
Gestorte voorschotten
Thesaurie en thesaurie-equivalenten **

EIGEN KAPITAAL EN PASSIVA

Eigen kapitaal
Geplaatst en volstort kapitaal
Reserves
Overgedragen resultaten

Minderheidsbelangen *

Niet-Vlottende passiva
Langlopende leningen
Uitgestelde belastingen
Voorzieningen voor pensioenen

Vlottende passiva
Leveranciers en overige crediteuren
Kortlopende leningen
Schulden die binnen het jaar vervallen (lange termijn)
Voorzieningen voor vakantiegeld

*De minderheidsbelangen vertegenwoordigen het aandeel dat derden bezitten in het kapitaal van een filiaal opgenomen in de geconsolideerde rekeningen volgens de integrale consolidatie.
**De thesaurie geeft de kasmiddelen die in kas of op een zichtrekening bij de bank worden aangehouden weer. De thesaurie-equivalenten zijn middelen die worden aangehouden in de vorm van kortlopende beleggingen die snel kunnen worden omgezet in kasmiddelen en die niet onderhevig zijn aan risico’s van waardeverandering.

2.2. Resultatenrekening

De resultatenrekening zal kunnen worden gepresenteerd door de lasten hetzij op grond van hun aard, hetzij op grond van hun functie te klasseren. Wanneer voor de tweede classificatie wordt gekozen, moet in de toelichting informatie worden verstrekt over de aard van deze lasten.

Voorstelling van de resultatenrekening volgens de gekozen classificatie

Classificatie van de kosten volgens functie

Opbrengsten uit de gewone activiteit

Verkoopkosten

Brutomarge

Overige operationele (bedrijfs) opbrengsten

Handelskosten

Administratieve kosten

Overige operationele (bedrijfs)kosten

Classificatie van de kosten volgens aard

Opbrengsten van de gewone activiteiten

Overige operationele opbrengsten

Wijzigingen van de voorraden van de afgewerkte producten en lopende werken

Operationeel (bedrijfs)resultaat

Vastliggende productie

Goederen en gebruikte stoffen

Loon- en sociale lasten

Dotaties aan de afschrijvingen

Overige operationele kosten

Operationeel(bedrijfs)resultaat

FinanciŽle kosten

Aandeel in de ondernemingen geboekt volgens de vermogensmutatiemethode

Operationeel (bedrijfs)resultaat

FinanciŽle kosten
Aandeel in de ondernemingen geboekt volgens de vermogensmutatiemethode

Resultaat voor belasting

Fiscale kosten op het resultaat

Resultaat voor belasting

Fiscale kosten op het resultaat

Resultaat na belasting

Minderheidsbelangen

Resultaat na belasting

Minderheidsbelangen

Nettoresultaat van de gewone activiteiten

Uitzonderlijke posten

Nettoresultaat van de gewone activiteiten

Uitzonderlijke posten

Nettoresultaat van het boekjaar Nettoresultaat van het boekjaar

2.3. Vermogensmutatietabel

In deze tabel wordt de wijziging van de netto-activa van de onderneming vastgesteld, met andere woorden de resultaten voortvloeiend uit haar activiteit en de verschillende transacties met de aandeelhouders.
Het IASC (International Accounting Standards Committee) geeft ons twee voorbeelden van tabellen die, onder andere, kunnen worden gebruikt.

Tabel met de wijzigingen van het vermogen

Kapitaal Uitgifte- premie Herwaar- derings- verschil Omzet- tings- verschil Over- gedragen- resultaten Totaal
Saldi op 31 december 1998 X X X (X) X X
Effecten van verandering van boekingsmethode (X) (X)
Herwerkte saldi X X X X X X
Verhoging of vermindering verbonden aan:
- de herwaardering van onroerende goederen
X X
- de herwaardering vanbeleggingen (X) (X)
Omzettingsverschillen (X) (X)
Niet in de resultatenrekening geboekte winsten en verliezen X (X) X
Nettoresultaat van het boekjaar X X
Dividenden (X) (X)
Kapitaalverhoging X X X
Saldi op 31 december 1999 X X X (X) X X

IDEM voor 2000

Tabel van de winsten en verliezen

AFGESLOTEN BOEKJAAR VOORGAAND BOEKJAAR
Verhoging of verminderingverbonden aan:
- de herwaardering van onroerende goederen
(X) X
- de herwaardering van beleggingen X (X)
Wisselkoersverschillen verbonden aan de omzetting van de financiŽle staten van buitenlandse ondernemingen (X) (X)
Niet in de resultatenrekening geboekte nettowinsten X X
Nettoresultaat van het boekjaar X X
Totaal van de geboekte winsten en verliezen X X
Effect van de veranderingen van boekingsmethode (X)

2.4. Kasstroomtabel

De bepalingen betreffende de presentatie van deze tabel zijn opgenomen in IAS 7 die zal worden uitgelegd in een volgende Pacioli.

2.5.De toelichting

De toelichting moet de waarderingsgrondslag van de financiŽle staten geven, alsook de gebruikte boekingsmethode. Elk van de posten van de balans, de resultatenrekening en kasstroomtabel moet verwijzen naar de daarmee overeenstemmende informatie in de toelichting.

Het IASC publiceert ieder jaar een boek en een cd-rom met het geheel van normen, alsook de interpretaties van het SIC. De geÔnteresseerde boekhouders kunnen zich dit aanschaffen op het volgende adres:

IASC
166 Fleet Street
LONDON EC4A 2DY
UNITED KINGDOM
e-mail : publications@iasc.org.uk
internet :www.iasb.org.uk

****

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:35:00