Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 81 - 31.08.00 - activiteiten van de vennootschappen en de statuten

Editie nr 81 van 31 augustus 2000

De activiteiten van een vennootschap moeten statutair onderbouwd zijn

    Auteur:
    Karl Van Looy

De vennootschap van uw clint draait goed en wordt op steeds meer markten actief. Economisch is het uiteraard zeer gezond het aanbod te diversifiren en te verruimen. U mag echter niet vergeten dat het maatschappelijk doel van een vennootschap te allen tijde het juridisch spiegelbeeld van de economische activiteiten moet zijn, als men administratief in regel wil blijven.

1. Het belang van nauwkeurigheid

Toen de vennootschap werd opgericht, werd er wellicht een zo ruim mogelijke doelomschrijving neergeschreven. Het zou latere kosten van "dure" statutenwijzigingen kunnen besparen.

Dit is juist en niet juist. Het heeft immers geen zin bepaalde activiteiten op te nemen in het statutair doel, waarvan men met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kan voorspellen dat men die toch nooit zal uitoefenen.
Dat de doelomschrijving een voldoende breed spectrum, namelijk de onmiddellijk voorziene activiteiten en de vermoedelijk toekomstige, bestrijkt, heeft echter wel een groot belang. Het zal de bestuurder/zaakvoerder eventueel beschermen tegen de vordering van derden of aandeelhouders wegens doeloverschrijdende handelingen.

2. Nomenclatuur

Het doel moet "geoorloofd" zijn. Het mag niet ingaan tegen de openbare orde en de goede zeden. Wanneer men een vennootschap met een ongeoorloofd doel zou oprichten, is deze nietig.

Een leidraad bij dit alles kan men vinden in de zogenaamde "nomenclatuur van het handelsregister". Dit is een lijst met alle mogelijke daden van koophandel en bedrijvigheden waarvoor men een inschrijving kan bekomen bij het handelsregister.

Vrij recent werd deze lijst aangepast en werd een nieuwe nomenclatuur de wereld ingestuurd. U vindt deze terug in het Belgisch Staatsblad van 23 december 1999.

3. Het doel wijzigen ?

Als in de loop van het bestaan van de vennootschap mocht blijken dat de nieuwe activiteiten die men wil voeren of bijkomend wil voeren, niet langer gedekt worden door de doelomschrijving, moet men deze aanpassen. Als dit niet gebeurt en men gaat toch al aan de slag in de voorgenomen nieuwe activiteiten, dan riskeert men als zaakvoerder of bestuurder een aansprakelijkheidsvordering.

Om een doelwijziging te kunnen doorvoeren, moet een strikte procedure gevolgd worden, die vooral een zo ruim mogelijke bescherming en informatie voor de aandeelhouders beoogt.

4. Bijzonder verslag

Het bestuursorgaan moet in een omstandig verslag de voorgestelde doelwijziging verantwoorden. In de agenda van de vergadering moet dit verslag aangekondigd worden. Er moet bovendien een staat van activa en passiva worden opgemaakt die niet ouder is dan drie maanden. Over de juiste interpretatie van deze termijn komen nog al eens discussies voor. Is het drie maanden vr de oproeping of drie maanden vr de vergadering (en dus de akte van doelwijziging)? Een ruime meerderheid in de rechtsleer gaat er vanuit dat het om drie maanden vr de vergadering (en dus de akte van doelwijziging) gaat.

Wanneer er in de vennootschap een commissaris benoemd is, moet deze eveneens verslag uitbrengen over die staat. Als er geen commissaris benoemd werd, is het niet nodig een verslag te laten opstellen door een bedrijfsrevisor. Dit laatste wordt wettelijk immers niet vereist.

5. Informatieplicht

In de N.V. moeten beide verslagen (of het bijzonder verslag van de raad van bestuur als er geen commissaris werd benoemd) samen met de staat van activa en passiva worden toegezonden aan de houders van aandelen op naam, en aan diegenen die de statutaire toelatingsvoorwaarden vervulden.

De toezending gebeurt samen met de oproepingsbrief.

Bovendien heeft iedere aandeelhouder het recht om tegen de overlegging van zijn aandeel vijftien dagen vr de vergadering kosteloos een afschrift van deze verslagen te bekomen.

In de B.V.B.A. (waar er geen aandelen aan toonder kunnen bestaan) moeten de verslagen en de staat samen met de oproepingsbrief verzonden worden.

6. Aanwezigheidsvereisten

Om geldig tot een doelwijziging te kunnen overgaan, moeten de aanwezigen minstens de helft van het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen, en indien er aandelen buiten kapitaal werden uitgegeven ook minstens de helft van die aandelen.

Als dit niet het geval is, moet een nieuwe oproeping gebeuren, en zal de tweede vergadering kunnen beslissen ongeacht het aantal aanwezigen.

7. Meerderheidsvereisten

Tot de doelwijziging moet beslist worden met vier vijfden van de aanwezige en toegelaten stemmen.

Wanneer in een N.V. aandelen buiten kapitaal werden uitgegeven, geldt voor deze effecten een bijzondere regeling, die werd opgenomen in artikel 70bis Venn.W.

8. Van openbare orde

Van deze regels kan statutair niet afgeweken worden. Men kan niet strenger of milder zijn in de statuten! Deze regels zijn immers van openbare orde.

9. Doel "per ongeluk" overschreden

Zoals gezegd omlijnt het statutair doel het werkterrein van de vennootschap. Stel dat een doeloverschrijdende handeling werd gesteld, kan de vennootschap hier dan zelf op terugkomen ? De kern van de hele regeling hier is de derdenbescherming. Derden die te goeder trouw met de vennootschap handelden, moeten beschermd worden. De vennootschap zelf kan de onbevoegdheid van haar organen slechts inroepen voor zover ze zal kunnen bewijzen dat de derde wist of behoorde te weten dat het om doeloverschrijdende handelingen ging. Om dan even terug te verwijzen naar het begin van deze bijdrage, betekenen doeloverschrijdende handelingen dus een reel risico op aansprakelijkheidsvorderingen van derden.

Ten opzichte van de aandeelhouders zal het overigens eveneens van goed "corporate governance" getuigen dat men dergelijke daden niet stelt, of dat men alles in het werk stelt om te vermijden dat ze zouden moeten gesteld worden.

Vermits het initiatief tot de doelwijziging bij het bestuursorgaan ligt, en het ook deze is die een reel aansprakelijkheidsrisico loopt in geval van doeloverschrijdende handelingen, lijkt de rekening vlug gemaakt. Wanneer men nieuwe wegen inslaat met de vennootschap, moet men zijn vennootschapskader aanpassen.

Men moet op dat ogenblik zeker niet in n of andere surrele bui plots op de kleintjes gaan letten. De kosten en de moeite die een doelwijziging met zich meebrengt, wegen dan zeker niet op tegen de aansprakelijkheden die men als bestuursorgaan kan oplopen.

10. Besluit

Het maatschappelijk doel bakent het werkterrein van de vennootschap af. Als u dit werkterrein wil aanpassen of herorinteren, moet u ook het maatschappelijk doel herdefiniren. De geigende wettelijke procedures moeten hiervoor gevolgd worden en een akte van statutenwijziging zal moeten verleden worden. De kost die dit met zich meebrengt, mag niet opwegen tegen de wettelijke voordelen die dit zal opleveren.

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:35:00
Navigatie
  • TERUG