Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 107 - 31.10.01 - Vrijgestelde reserves: voorziening voor risico’s en kosten
vrijgestelde reserves

Editie nr 107 van 31 oktober 2001

Vrijgestelde reserves : voorziening voor risico’s en kosten

    Auteur
    G. Honoré
    Lid van de Nationale Raad

Na de bespreking van de verliezen en waardeverminderingen op handelsvorderingen in Pacioli 105, 30 september 2001, gaan we in dit artiekel dieper in op een tweede onderdeel van vak I.B. van de aangifte in de vennootschapsbelasting, nl. de voorzieningen voor risico’s en kosten.

Boekhoudkundig aspect

Wat zegt artikel 33 van het KB van 30 januari 2001 ?

Er moet rekening worden gehouden met de kosten die betrekking hebben op het boekjaar of op voorgaande boekjaren, ongeacht de dag waarop deze kosten worden betaald.

Deze voorzieningen moeten stelselmatig worden gevormd volgens de door de onderneming vastgelegde methodes, daarbij rekening houdend met het principe van de voorzichtigheid. Deze voorzieningen mogen niet afhangen van het resultaat van het boekjaar van de onderneming.

In die zin moet ook rekening worden gehouden met alle voorzienbare risico’s, mogelijke verliezen en ontwaardingen, ontstaan tijdens het boekjaar waarop de jaarrekening betrekking heeft of tijdens voorgaande boekjaren, zelfs indien deze risico’s, verliezen of ontwaardingen slechts gekend zijn tussen de balansdatum en het ogenblik waarop de jaarrekening door het bestuursorgaan van de vennootschap wordt opgesteld.

Ook in de gevallen waarin, bij gebreke aan objectieve beoordelingscriteria, de waardering van de voorzienbare risico’s, de mogelijke verliezen en de ontwaardingen onvermijdelijk onzeker is, is de kostenboeking ervan vereist.

Onderscheid

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen :
- enerzijds de voorzieningen die gevormd worden voor het dekken van risico’s en kosten,
- anderzijds de voorzieningen die gevormd worden voor grote herstellings- en onderhoudswerken.

Die voorzieningen mogen niet worden gehandhaafd in die mate waarin ze, op het einde van het boekjaar, hoger zijn dan wat vereist is volgens een actuele beoordeling van de ontwaardingen, kosten en risico’s waarvoor ze werden gevormd.

Er zij ook op gewezen dat de voorzieningen niet de rechtzetting van een element van het actief mogen beogen.

Fiscaal aspect

Door de aanvaarding van het systeem van de voorziening is het onder bepaalde voorwaarden toegestaan af te wijken van het beginsel van de eenjarigheid van de kosten die nog niet het karakter van zekere en vaststaande schulden hebben gekregen.

Er moeten voorzieningen worden gevormd indien de lopende gebeurtenissen deze verliezen waarschijnlijk hebben gemaakt en zij betrekking hebben op het resultaat van het betreffende tijdperk.

De voorzieningen voor risico’s en kosten beogen verliezen of kosten te dekken die, op de balansdatum, waarschijnlijk of zeker zijn, doch waarvan het bedrag niet vaststaat.

Definitie

De bedoelde kosten zijn enkel deze die nauwkeurig gepreciseerd zijn en die door de aan de gang zijnde gebeurtenissen waarschijnlijk worden gemaakt, d.w.z. de concrete en goed gedefinieerde kosten waarvan men met quasi-zekerheid kan voorzien dat ze zich daadwerkelijk zullen voordoen en waarvan men het bedrag bij benadering kan ramen.

Maar de kosten die, in voorkomend geval, later zouden kunnen resulteren uit een zuiver algemeen risico en waarvan de waarschijnlijkheidsgraad en de grootte ook op de balansdatum niet, en zelfs niet bij benadering, kunnen worden geraamd, mogen niet in aanmerking worden genomen als "voorziening voor risico’s en kosten".

Voorwaarden

De voorzieningen voor risico’s en kosten worden uitgesloten van de belastbare grondslag en worden beschouwd als vrijgestelde reserves indien :
- zij geboekt worden op één of meer afzonderlijke rekeningen van het passief;
- zij lasten dekken die, wanneer zij werkelijk gedragen worden, aanvaard kunnen worden als beroepskosten die op de belastbare winst drukken;
- zij voortvloeien uit de beroepsactiviteit die tijdens het boekjaar wordt uitgeoefend;
- zij resulteren uit gebeurtenissen die zich tijdens dit boekjaar hebben voorgedaan;
- zij gerechtvaardigd worden in staat nr. 204.3.

Behoud van de vrijstelling of verwerping van de voorziening

De vrijstelling van de voor risico’s en kosten geboekte voorzieningen blijft behouden zolang de belastingplichtige de waarschijnlijkheid van de kost waarmee de voorziening overeenstemt, verantwoordt.

Bij gebreke aan verantwoording bij het verstrijken van een belastbaar tijdperk wordt de voorziening beschouwd als winst van dit belastbare tijdperk en wordt zij als een belastbare reserve belast.

De voorzieningen die fiscaal niet worden aanvaard, worden niet beschouwd als verworpen uitgaven, maar moeten worden belast als reserves.

Er wordt geen enkele beperking in functie van de winsten, of in functie van welk element dan ook, voorgeschreven. Elke gevormde voorziening wordt vrijgesteld in de mate waarin deze overeenstemt met het risico op de waarschijnlijke, en behoorlijk verantwoorde kost, waaraan deze het hoofd moet bieden.

Verplicht formulier 204.3

De te vormen voorzieningen moeten:
- op balansdatum geboekt zijn;
- opgenomen zijn in staat 204.3.

Het creditsaldo op balansdatum van de voorzieningrekeningen (rekeningen 163 tot 165) moet exact overeenstemmen met de opgaven in staat 204.3.

Betreffende rekeningen

Op boekhoudkundig vlak

Rekening 1620 Voorzieningen voor grote herstellingswerken en grote onderhoudswerken
Rekening 163 tot 165 Voorzieningen voor overige risico’s en kosten
Rekening 163 Voorzieningen
Rekening 1630 gevormd ter dekking van de verlies- of kostenrisico’s die voor de vennootschap voortvloeien uit persoonlijke of zakelijke zekerheden, verstrekt tot waarborg van schulden of verbintenissen van derden
Rekening 1631uit verbintenissen tot aan- of verkoop van vaste activa
Rekening 1632uit de uitvoering van gedane of ontvangen bestellingen
Rekening 1633 uit termijnposities of -overeenkomsten in deviezen
Rekening 1634uit termijnposities of -overeenkomsten op goederen
Rekening 1635uit technische waarborgen verbonden aan reeds door de vennootschap verrichte verkopen of diensten
Rekening 1636uit hangende geschillen
Rekening 169 Voorzieningen voor risico’s en diverse lasten
Rekening 1690Voorzieningen voor hangende geschillen
Rekening 1691 Voorziening voor boetes
Rekening 1692Voorzieningen voor eigen verzekeraar
Rekening 1692 Voorzieningen voor schadeloosstelling van het personeel in geval van vereffening
Rekening 1694Voorzieningen voor brugpensioen
Rekening 1695Fonds van sociale voorziening
Rekening 1697Voorziening voor milieubescherming
Rekening 1698Voorziening voor herstel van vervuilde terreinen
Rekening 636 Voorzieningen voor grote herstellingswerken en grote onderhoudswerken
Rekening 6360Toevoegingen
Rekening 6361Bestedingen en terugneming
Rekening 637 Voorzieningen voor andere risico’s en kosten
Rekening 6370Toevoegingen
Rekening 6371Bestedingen en terugnemingen

Voorbeeld 1

In 1999 legt de onderneming een voorziening aan van 4 000 EUR voor diverse risico’s. Na voorlegging van de rechtvaardigingsstukken wordt de voorziening door de fiscus aanvaard.

6370 Voorzieningen voor andere risico’s en kosten - Toevoegingen 4000  
1690 aan Voorzieningen voor hangende geschillen   4000

Fiscale aangifte vennootschap

I.B. VRIJGESTELD GERESERVEERDE WINST Toestand in het begin
van het belastbare
tijdperk
Toestand op het einde
van het belastbare
tijdperk
a) (...)
b) Voorziening voor risico’s en kosten
0 302 4000 312

In 2001 betaalt de onderneming de erelonen die de advocaat aan deze onderneming voorlegde ter vereffening van de kosten waarvoor de voorzieningen werden gevormd. Bedrag : 3800 EUR.

Boeking van de uitgave

6157 Erelonen advocaten 3800  
440 aan Leveranciers   3800

Besteding en terugneming van de voorziening

1690 Voorzieningen voor hangende geschillen 4000  
6371 aan Voorzieningen voor andere
risico’s en kosten
Bestedingen
Terugnemingen reprises
   
 
3800
200

Fiscale aangifte Vennootschap

I.B. VRIJGESTELD GERESERVEERDE WINST Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
a) (...)
b) Voorziening voor risico’s en kosten
4000 302 0 312

Voorbeeld 2

In 1999 legt de onderneming een voorziening van 4 500 EUR aan voor grote herstellingswerkzaamheden. Tijdens een fiscale controle in 2001 kan de onderneming de gevormde voorziening niet geldig rechtvaardigen, waarop deze door de fiscus geweigerd wordt.

Boeking in 1999

6390 Voorziening voor grote onderhoudsen
herstellingswerkzaamheden
Toevoegingen
 
 
4500
 
1620 aan Voorzieningen voor grote
herstellingswerken en grote
onderhoudswerken
   
 
4500

Fiscale aangifte vennootschap

I.B. VRIJGESTELD GERESERVEERDE WINST Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
a) (...)
b) Voorziening voor risico’s en kosten
302 450 0 312

In 2000 is de situatie ongewijzigd. In 2001, naar aanleiding van een controle, weigert de taxerende ambtenaar de voorziening. Hij maakt een afrekening op en de onderneming gaat akkoord met de aanslag.

Daarbij kunnen zich twee scenario’s voordoen :

a) de onderneming houdt de voorziening in rekening tot op de datum van aanwending ervan (zoals in voorbeeld 1)

b) in 2001 beslist de onderneming om de boekhoudkundige situatie af te stemmen op de fiscale situatie, waarop zij tot de terugneming van de voorziening overgaat.

Boeking van de terugneming

162 Voorziening voor grote onderhoudsen
herstellingswerkzaamheden
Toevoegingen
 
 
4500
 
6361 aan Voorzieningen voor grote
onderhouds- en herstellinswerkzaamheden
   
4500

Fiscale aangifte Vennootschap

De terugneming van de voorziening leidt tot een belastbare winst, terwijl het aanvullend aanslagbiljet van 1999 de bijkomende belasting verworven heeft. Het er op betrekking hebbende belastbare bedrag dient vrijgesteld te worden.

VAK I.A BELASTBARE GERESERVEERDE WINST Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
a) (...)
g)Belastbare Voorziening
4500 0

VAK I.B VRIJGESTELDE GERESERVEERDE WINST Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
a) (...)
b) Voorziening voor risico’s en kosten
4500 0

Door het bedrag van de teruggenomen voorziening in het begin van het tijdperk (G. Belastbare voorzieningen) te brengen annuleert men de winst die boekhoudkundig op de creditzijde van rekening 6361 werd gebracht.

Anderzijds dient in vak I.B. de niet langer bestaande voorziening voor risico’s en kosten geannuleerd te worden.

De uitgave voor de herstellingswerkzaamheden zal, wanneer deze daadwerkelijk gemaakt wordt, gedebiteerd worden van lastenrekening 61, diensten en diverse goederen.

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:35:00
Navigatie
  • TERUG