Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 105 - 30.09.01 - Vrijgestelde gereserveerde winst : verliezen en waardeverminderningen op handelsvorderingen
vrijgestelde gereserveerde

Editie nr 105 van 30 septembre 2001

Vrijgestelde gereserveede winst: verliezen en waardeverminderingen op handelsvorderingen

    Auteur:
    Georges HONORE
    LId van de Nationale Raad

Dit artikel over de verliezen en waardeverminderingen op handelsvorderingen is het eerste deel in een reeks over het vak I.B. van de aangifte in de vennootschapsbelasting, vrijgestelde gereserveerde winst.

IMAGE

De inning van een handelsvordering kan op de vervaldag verloren of onzeker zijn, en dit voor de vordering in haar geheel of voor een deel ervan

1. Volledig verlies van de vordering

Doet een verlies zich op definitieve wijze voor in de loop van een boekjaar en wordt dit verlies perfect gerechtvaardigd, dan dient dit verlies onmiddellijk als dusdanig geboekt te worden.

Voorbeeld

Op 30 maart 2000 stuurt de NV Albert een factuur van 121,00 EUR aan de BVBA B. Op 30 september verneemt men dat die BVBA volledig insolvabel is. In dit geval is er geen enkele twijfel over dit verlies.

De boekhouding zal het verlies als volgt vaststellen

6470 Verliezen op vorderingen 100,00  
4115 Op verloren vorderingen te recupereren BTW 21,00  
40 aan Handelsvorderingen   121,00

1 Merk op dat rekening 642 "Minderwaarden op realisatie van handelsvorderingen" niet de gepaste rekening is om dit verlies vast te stellen.

2. Vorderingen waarvan de inning onzeker is

2.1.De waardeverminderingen op handelsvorderingen, geboekt met het oog op het opvangen van nauwkeurig gepreciseerde verliezen die op grond van de gebeurtenissen waarschijnlijk zijn, kunnen worden vrijgesteld.

2.2. Boekhoudwet

Artikel 68 KB/W. Venn. stipuleert het volgende : Op de vorderingen terugbetaalbaar op meer dan een jaar en op ten hoogste een jaar worden waardeverminderingen toegepast, zo er voor het geheel of een gedeelte van de vordering onzekerheid bestaat over de betaling hiervan op de vervaldag. Op deze vorderingen mogen eveneens waardeverminderingen worden toegepast wanneer hun realisatiewaarde op de datum van de jaarafsluiting lager is dan hun boekwaarde vastgesteld overeenkomstig artikel 67

2.3. Fiscaal aspect

De waardeverminderingen moeten betrekking hebben op handelsvorderingen die resulteren uit de beroepsactiviteit. Zij moeten naar voorwerp scherp omschreven worden, d.w.z. dat ze betrekking moeten hebben op één of meer welbepaalde vorderingen en dat ze voor elke vordering gerechtvaardigd moeten worden door feiten die zich in de loop van het boekjaar hebben voorgedaan en die bij het einde daarvan nog steeds bestaan.

Zijn derhalve uitgesloten :

  • de waardeverminderingen die geboekt werden om verliezen op te vangen waarvan de waarschijnlijkheid niet resulteert uit bijzondere omstandigheden die bepaalde vorderingen beïnvloeden, maar uit een gewoon risico van algemene orde;
  • de waardeverminderingen mogen geen betrekking hebben op obligaties of andere gelijkaardige effecten (kasbons, certificaten, enz.).

2.4. Boeking en rechtvaardiging

Die waardeverminderingen moeten :

  • geboekt worden bij het afsluiten van het boekjaar gedurende hetwelk de gebeurtenissen die het verlies waarschijnlijk maken, zich hebben voorgedaan. Ook de in de loop van het boekjaar geboekte waardeverminderingen mogen in aanmerking worden genomen, maar dan wel op voorwaarde dat diezelfde omstandigheden bij de afsluiting van dat boekjaar nog steeds bestaan;
  • opgenomen worden in de boeken op één of meer afzonderlijke rekeningen, wat het bijhouden van een boekhouding inhoudt;
  • opgenomen worden op een fiche 204.3

waarbij elke vordering afzonderlijk geïdentificeerd dient te worden. De vroeger voorgeschreven grenzen zijn sinds het aanslagjaar 1996 geannuleerd.

Geen enkele waardevermindering kan worden vrijgesteld indien deze niet voorkomt op fiche 204.3.

3. Boekhouding

3.1. Betrokken rekeningen

400
407
409
634
 
6340
6341
647
Handelsvorderingen
Dubieuze debiteuren
Geboekte waardeverminderingen
Waardeverminderingen op handelsvorderingen op ten hoogste één jaar
Toevoeging
Terugneming
Verliezen op vorderingen

3.2. Voorbeeld

De NV Albert heeft op 30 augustus 2000 een factuur verzonden aan de BVBA B voor een bedrag van 100 EUR, plus 21% BTW, betaalbaar op 31 oktober 2000.

De registratie van deze factuur is klassiek

400X Klanten - Lopende vorderingen 121,00  
700 aan Omzet   100,00
451 Te betalen BTW   21,00

Op de vervaldag is deze factuur niet betaald. Na herinnering en onderzoek blijkt dat BVBA B in moeilijkheden verkeert. De vordering is dubieus en de raad van bestuur beslist een waardevermindering van 60 % te boeken.

Registratie van de waardevermindering

407 Dubieuze vorderingen 121,00  
400X aan Klanten - Lopende vorderingen   121,00

Tenlasteneming van de waardevermindering

6340 Waardeverminderingen op handelsvorderingen 60 aan minder dan 1 jaar - Toevoeging 60,00  
409 Geboekte waardeverminderingen   60,00

Op 31 december stelt de onderneming de jaarrekening en de fiscale aangifte op.

  • fiche 204.3 dient daar aan toegevoegd te worden
  • en vak I.B. "Vrijgestelde gereserveerde winst" dient te worden ingevuld.

I.B. VRIJGESTELDE GERESERVEERDE WINST Situatie begin periode Situatie einde periode
a) Waardeverminderingen op handelsvorderingen (...) 0 301,00 60,00 311,00

3.3. Verschillende hypotheses zijn mogelijk

3.3.1. De klant betaalt het bedrag van de factuur (121 EUR)

550 Kredietinstellingen 121,00  
407 aan Dubieuze debiteuren   121;00

Terugneming van de geboekte waardevermindering

409 Geboekte waardeverminderingen 60,00  
6341 aan Waardeverminderingen op handelsvorderingen op ten hoogste één jaar - terugneming   60,00

3.3.2. Bij de opmaak van de fiscale aangifte einde boekjaar

  • Fiche 204.3 zal geregulariseerd worden.
  • Kader I.B. zal de regularisatie bevatten.

I.B. VRIJGESTELDE GERESERVEERDE WINST Situatie begin periode Situatie einde periode
a) Waardeverminderingen op handelsvorderingen (...) 0 301,00 60,00 311,00

55 Kredietinstellingen 407 Dubieuze debiteuren
121,00   1) 121,00 2) 121,00
409 Geb. Waardeverminderingen 6341 Geboekte waardeverminderingen. - terugneming
2) 60,00 1) 60,00   60,00

3.3.3. De klant betaalt 60 % van de factuur a° Ontvangsten

550 Kredietinstellingen 72,60  
407 aan Dubieuze debiteuren   72,60

b° Terugneming van de geboekte waardeverminderingen

409 Geboekte waardeverminderingen 60,00  
6341 aan Waardeverminderingen op handelsvorderingen op ten hoogste één jaar - terugneming   60,00

c° Vaststelling van het verlies

6470 Verliezen op vorderingen 40,00  
4115 Op verloren vorderingen te recupereren BTW 8,40  
407 aan Dubieuze vorderingen   8,40

d° De fiscale aangifte, einde boekjaar, dient te bevatten :

  • fiche 204.3 die ingevuld dient te worden en bij de aangifte gevoegd;
  • vak I.B. "Vrijgestelde gereserveerde winst" dat ingevuld dient te worden, net zoals dit voor het voorgaande boekjaar gebeurde.

3.3.4. De klant betaalt niet en de vordering is verloren

a) terugneming van de waardevermindering

409 Geboekte waardeverminderingen 60,00  
6341 an Waardeverminderingen op handelsvorderingen op ten hoogste één jaar - terugneming   60,00

b) vaststelling van het verlies

6470 Verliezen op vorderingen 100,00  
4115 Op verloren vorderingen te recupereren BTW 21,00  
407 aan Dubieuze debiteuren   121,00

De fiscale aangifte, einde periode, dient te bevatten :

  • fiche 204.3 met vermelding van de annulering van de waardevermindering;
  • de regularisatie van vak I.B. "Vrijgestelde gereserveerde winst".

3.4. Twee jaar later betaalt de klant de factuur, hoewel die factuur reeds als verlies was geboekt.

Het betreft de recuperatie van een afgeschreven vordering.

De ontvangst wordt als volgt geboekt :

550 Kredietinstellingen 121,00  
7465 aan Recuperatie van afgeschreven vorderingen   100,00
4515 Terug te storten BTW op afgeschreven vorderingen   21,00

4. BTW-aspect

4.1. Art. 77, § 1, 7° W.BTW

De belasting wordt tot beloop van het passende bedrag teruggegeven wanneer de schuldvordering van de prijs geheel of ten dele verloren is gegaan.

Er wordt verondersteld dat de goederen en diensten werden geleverd in uitvoering van een contract dat noch geannuleerd, noch herroepen werd. De prijs blijkt echter - om welke reden dan ook - geheel of ten dele onbetaald te zijn.

In teruggave wordt voorzien in geval van verlies op vordering als gevolg van een faillissement of een gerechtelijk akkoord, maar ook in het geval waarbij de leverancier aantoont dat de factuur onbetaald is gebleven. Maar of een verlies als zeker kan worden beschouwd, is afhankelijk van feitelijke omstandigheden, eigen aan elk geval apart.

Algemeen genomen zal de teruggave worden toegestaan :

  • wanneer het verlies in de verliesrekening is ingeschreven;
  • wanneer de registratie gebeurt op een ogenblik waarop de leverancier in staat is om aan te tonen, via ALLE mogelijke rechtelijke of feitelijke middelen, dat de vordering werkelijk niet invorderbaar is.

647 Verliezen op vorderingen 100,00  
400 aan Klanten - Lopende vorderingen   100,00
407 of Dubieuze debiteuren    

4.2. Opgelet !

De inschrijving van de vordering (geheel of gedeeltelijk) in een provisierekening of in de rekening ’op dubieuze debiteuren geboekte waardeverminderingen’ is op zich ontoereikend om de werkelijkheid van het verlies aan te kunnen tonen. Het debiteren van de rekening 6340 vertolkt slechts een twijfel m.b.t. de inning van de vordering.

4.3. Bij faillissement

Het verlies van de vordering als gevolg van een faillissement of een gerechtelijk akkoord wordt in principe pas als zeker beschouwd op het ogenblik van de afsluiting van de vereffening. Maar indien de schuldeiser in het bezit is van een attest van de vereffenaar met vermelding van het bedrag dat met zekerheid als oninvorderbaar kan worden beschouwd, kan de schuldeiser de teruggave tot beloop van het betreffende bedrag vragen.

Indien de schuldenaar later, wanneer hij weer op financiële slagkracht gekomen zou zijn, de als oninvorderbaar beschouwde vordering toch nog geheel of gedeeltelijk zou betalen, dient de BTW aan de staat teruggestort te worden.

Tot slot wensen we er nog op te wijzen dat dubieuze of verloren vorderingen op klanten/privé-personen moeilijk te rechtvaardigen zijn.

 


Laatst gewijzigd op 23/02/2006 15:15:00
Navigatie
  • TERUG