Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 91 - 31.01.01 - De kasstroom tabel

Editie nr 91 van 31 januari 2001

De kasstroom tabel

    Auteur:
    Georges HONORE
    lid van de Nationale Raad BIBF

1. Het nut van de kasstroom tabel

De kasstroomtabel dient voor het financieel beheer van de onderneming. Het is een hulpinstrument bij de coŲrdinatie van de lopende beslissingen inzake exploitatie en financiering binnen het kader dat door het financieel plan is gecreŽerd. Het vormt een controle- en hulpmiddel telkens wanneer de financiŽle instellingen moeten worden aangesproken en het heeft dus tot doel op voorhand het bedrag van de kapitalen te bepalen die het bedrijf zal nodig hebben op de verschillende vervaldagen.

De planning gebeurt meestal op jaarbasis met maandelijkse indelingen. Zo kunnen maand per maand de verschillen worden bepaald die regelmatig voorkomen tussen de middelen en de vaste aanwendingen. Er kunnen dan ook maatregelen tot kortlopende financiering worden genomen om eraan te voldoen.

Omgekeerd biedt de kasstroom tabel ook de mogelijkheid om op een tijdslijn van een jaar de kasoverschotten te bepalen die op korte termijn kunnen worden belegd.

2. De voordelen van de kasstroom tabel

De kasstroom tabel vormt niet alleen een aanvulling bij het opstellen van een financieel plan, het biedt ook duidelijke voordelen:

  • de financiŽle middelen worden efficiŽnt aangewend;
  • het bestaan ervan doet het vertrouwen bij de leners toenemen;
  • de behoeften om een beroep te doen op kredieten komen beter tot uiting;
  • de toekenning ervan kan gemakkelijker worden onderzocht.

3. Doelstellingen

Het beheer van de kasmiddelen van dag tot dag, aan de hand van een plan, maakt verschillende soorten beslissingen mogelijk :

  • inspelen op de invorderings- en (uit)betalingsstroom;
  • keuze van de wijze van kortlopende financiering;
  • keuze van de meest aangewezen beleggingswijze.

Zo kunnen de globale financiŽle lasten worden beperkt door het afwegen van de verschillende vormen van financiering of door het verkrijgen van de beste beleggingsvoorwaarden bij een kasoverschot.

4. Nadelen

De kasstroom tabel moet geregeld worden opgevolgd en herzien, ten minste aan het einde van iedere maandperiode door een aanpassing van de gegevens aan het begin van de komende periode.

Er dient rekening te worden gehouden met verscheidene parameters, zoals het onzeker karakter van de stromen, de veranderlijkheid van de bankvoorwaarden, de financieringskosten, enz.

5. Inschrijven van de budgetten in de kasmiddelen

De kasbehoeften worden doorgaans bepaald op grond van een tabel met de verwachte kasstromen die de kasstroomtabel vormt en die de maandelijkse invorderingen en betalingen tijdens de komende twaalf maanden groepeert.

De meest gebruikte structuur van de kasstroomtabel is gebaseerd op het onderscheid tussen de stromen die voortvloeien uit de werkingsoperaties en degene die verband houden met operaties buiten de exploitatie.

Het plan wordt samengesteld op grond van de informatie opgenomen in het financieel plan, of in de verschillende budgetten (verkopen, aankopen, personeelslast, investeringen, enz.).

5.1. Inschrijving

Ontvangsten worden bij de exploitatie vastgesteld op het ogenblik dat de factuur aan de klant wordt gestuurd. Op dat ogenblik verlaat het vervaardigde product of het goed de onderneming. Maar dit zal pas een kasontvangst worden op het ogenblik dat de klant zijn schuld betaalt; er zijn dus ontvangsten op het ogenblik dat het bedrag van de schuldvordering op de bankrekening of in kas komt. De vordering op de klant gaat van de realiseerbare activa naar de beschikbare activa.

Zo ook worden uitgaven bij de exploitatie vastgesteld wanneer ze zijn verbruikt: op het ogenblik dat de grondstof (het materiaal) het magazijn verlaat en naar de fabricage gaat, of het magazijn binnenkomt, wordt de prestatie bezoldigd. Er is sprake van kasuitgave wanneer de prestatie wordt betaald aan de leverancier, aan het personeel, enz.

De financiŽle beweging heeft een achterstand ten opzichte van het vaststellen van de vordering enerzijds en van de schuld anderzijds.

5.2. Ontvangsten

De ontvangsten komen voornamelijk uit de verkopen; de termijn hangt af van de duur van het krediet dat aan de klanten is verleend.

Uitgaande van de verkoopplannen, van het commercieel budget, geeft de simulatie van het vervaldagboek en/of van een balans, klanten de indeling van de omzet in de tijd. De verkregen bedragen zullen moeten worden gecorrigeerd door toevoeging van de BTW waarvan de ontvangstdatum verschillend kan zijn van het ogenblik van storting ervan aan de Schatkist.

Indien er andere ontvangsten in de exploitatiestaat zijn ingeschreven (huur, verkoop van materieel, enz.) dient het kasplan hiermee rekening te houden.

5.3. Uitgaven

Deze dienen vanuit verschillende oogpunten worden bekeken.

5.3.1. De uitgaven in verband met grondstoffen, goederen

Dit zijn kasuitgaven op het ogenblik van de betaling aan de leveranciers. Wanneer deze grondstoffen het bedrijf binnenkomen, worden ze vastgesteld in de exploitatierekeningen als een schuld. De uitgave worden over het algemeen later gedaan. De BTW dient hieraan te worden toegevoegd en het totaal wordt op de vervaldag betaald aan de leveranciers.

5.3.2. De uitgaven die bij exploitatie worden aangerekend door abonnement (1/3 - 1/2 - 1/12).

Het gaat om de uitgaven in verband met huur, verzekeringen, belastingen, RSZ, interesten, enz. Ze worden ten laste genomen door verdeling over een hele periode, maar in kas zijn ze betaalbaar op een vaste datum.

5.3.3. De uitgaven waarvan de betaaldatum gelijk is aan de aanrekeningsdatum.

Het zijn de bezoldigingen (voorschotten en saldi), de drijfkracht, de uitbesteding, de telefoonkosten en portkosten.

5.3.4. De niet-uitgegeven exploitatiekosten

Zoals de lasten in verband met afschrijvingen, samengestelde voorzieningen. Ze hebben geen invloed op de kaspositie.

5.4. Uitgaven of ontvangsten buiten exploitatie (acyclische)

Het betreft :

  • de uitgaven voor investeringen (voorschotten, vervaldagen, saldo);
  • de terugbetalingen van leningen of schijven van leningen ingeschreven op de vervaldagen voorzien in de leningscontracten;
  • de uitgaven van belastingen op de ontvangsten (voorafbetalingen);
  • de dividenden en andere winstuitkeringen ingeschreven in de kasstaat, op de datum vastgesteld door de algemene vergadering.

Bij de ontvangsten buiten exploitatie vinden we :

  • de verkoop van niet-bestemde vastliggende activa;
  • de ontvangsten ingevolge de aangegane leningen en financieringen.

6. Opgave van de ontvangsten

6.1. Werking invordering van de verkopen

Uitgaande van prognoses, komt het erop aan de netto bedragen die zullen worden gedebiteerd aan de klanten per periode, gewoonlijk maandelijks, in mindering te brengen. Bij de cijfers van de gebudgetteerde netto verkopen dient de BTW te worden gevoegd.

Wanneer de aan de klanten te debiteren bedragen zijn bepaald, dient men te weten wanneer deze bedragen zullen worden geÔncasseerd.

Of het nu om effectieve verkopen dan wel om prognoses gaat, men mag toch uitgaan van termijnen tot 90 dagen krediet, wetende dat niet alle klanten de contractuele betalingstermijn naleven.

De maandelijkse verkopen worden opgedeeld volgens de betalingstermijnen of de verwachte incassering ervan.

6.2. Prognose van de verkopen

januari
*1000
februari
*1000
maart
*1000
april
*1000
mei
*1000
november
*1000
1.200 2.000 4.000 2.800 3.600 2.000
1.452 2.420 4.840 3.388 4.356 2.420

6.3. Invorderingsplan van de verkopen

Invorderingen
maand verkopen BTW incl.
*1000
contant
*1000
30 dagen
*1000
60 dagen
*1000
90 dagen
*1000
Totaal
*1000
oktober 6.000 900
november 3.024 480 2.900
december 3.095 514 812 1.955
januari 1.452> 435 1.960 1.620 245 4.260
februari 2.420 726 580 471,2 112 1.890
maart 4.840 1.452 968 290,4 149,6 2.860
april 3.388 1.926 484 1.452 3.581
mei 4.356 968 242 3.872
juni 2.420 484 3.630

Indien de onderneming verschillende soorten klanten heeft die elk verschillende betalingsvoorwaarden krijgen, dient:

  • het gemiddelde relatieve aandeel van iedere categorie van klanten in het totaal van de verkopen te worden berekend;
  • vervolgens de gemiddelde betalingstermijn per categorie van klanten te worden berekend.

7. Overige opbrengsten

De prognoses in verband met de overige ontvangsten worden in een bijlage opgenomen.

Dat kunnen onder meer zijn (rubrieken 74 en 75) :

  • de ristornoís en kortingen;
  • de exploitatiesubsidies;
  • de huurontvangsten;
  • de kosten -vergoeding/schade, gerecupereerd op de sociale lasten;
  • de lopende financiŽle opbrengsten.

De aard van deze opbrengsten maakt het makkelijk een plan van de ontvangsten op te stellen. Sommige ervan geven soms aanleiding tot indirecte of gecompenseerde stromen. Voor sommige andere opbrengsten (vergoedingen Ö) dient een definitief akkoord te worden verkregen omtrent het bedrag en de datum van opeisbaarheid. In sommige gevallen verdient het de voorkeur ze niet in te schrijven in het kasplan, gezien het geringe belang ervan.

Voorbeeld

Analyse van de overige opbrengsten

Betreft janauri februari november
Opbrengsten die aanleiding geven tot indirecte stromen of compensaties
74 Ristorno’s- kortingen
74
Opbrengsten die aanleiding geven tot directe stromen
74 Recup. sociale lasten
74 Huur
74 Diverse opbrengsten
Opbrengsten met onzekere stromen ten aanzien van de invorderingsdatum
74 Subsidies - vergoeding schade

8 .Ontvangsten buiten exploitatie

De specifieke financiŽle opbrengsten zoals de interesten van vaste beleggingen, de dividenden, enz. kunnen onder deze rubriek worden beschouwd.

Het omvat ook nog :

  • de opbrengsten van de verkoop van beleggingseffecten;
  • de opbrengsten van de verkoop van immateriŽle en financiŽle vaste activa;
  • de opbrengsten van de nieuw aangegane leningen;
  • de kapitaalverhogingen Ė uitgiftepremies.

9. De uitgaven

De uitgaven moeten vanuit verschillende oogpunten worden geanalyseerd :

A. de variabele kosten:

  • aankopen grondstoffen en handelsgoederen;
  • de bezoldigingen;

B. de vaste kosten :

  • de diensten waarvan de betaling een op voorhand bekende periodiciteit heeft (verzekering, huur, elektriciteit);
  • de diensten waarvan de betalingsperiode niet gepreciseerd is (onderhoudskosten);

C. de financiŽle lasten;

D. de uitgaven buiten exploitatie.

10. Variabele kosten

10.1. De aankopen

Op grond van de budgetten of de verwachte verkopen of aanwendingen kunnen de behoeften aan grondstoffen en goederen worden vastgesteld door de aankopen groep per groep te analyseren.

Men kan ook gewoon percentages ten opzichte van de verkopen gebruiken. Er dient rekening te worden gehouden met de normale krediettermijnen toegestaan door de leveranciers.

Voorbeeld

Men koopt in januari om te verkopen in februari - krediet 30 dagen einde maand maximum.

Betalingen uit kas
maand verkopen BTW incl.
*1000
contant
*1000
30 dagen
*1000
60 dagen
*1000
Totaal Opmerkingen
*1000
oktober 4.629 925,8
november 2.333 466 2.777,4
december 2.388 477 1.403 925,8 2.802
januari 1.452 290 1.434 467 1.191
februari 2.904 581 872 477 1.930
maart 2.033 407 1.742 290 2.439
april 2.614 523 1.219 581 2.323
mei 3.360 672 1.568 407 2.265
juni 1.867 373 2.016 523 2.912
juli 672

10.2 De personeelskosten

Het inschrijven van de in het plan of de begroting ingeschreven bedragen, in de vorm van betalingen levert enkele moeilijkheden op.

Synthesetabel rekening periode P+1 P+X
netto bezoldigingen toegekend aan personeel bedragen betaald over de periode (voorschot op bezoldiging)
bedragen betaald over de volgende periode (saldo bezoldigingen)
455
455
X
-
-
X
-
-
loonkosten inhoudingen bedrijfsvoorheffing
Bijdrage sociale zekerheid
453
454
-
-
X
X
-
-
werkgeverslasten RSZ bijdrage
Wettelijke verzekering (arbeidsongevallen)
454
459
-
-
X
-
-
X
vakantiegeld en premies Vakantiegeld
Eindejaarspremie
456
456
-
-
-
-
X
X
andere kosten geneesk zorgen - kleding -restaurants 440 X - -
Totaal van de lasten en bezoldigingen

Er dient enige aandacht te gaan naar de uitgaven voor uitbesteding.

10.3. Vaste kosten - diensten en diverse goederen

Het onderzoek van deze uitgaven is minder moeilijk, want vele van deze kosten worden betaald volgens een op voorhand bekende periodiciteit.

  • huur
  • elektriciteit
  • verwarming
  • verzekeringspremies
  • telefoonkosten
  • belastingen
  • enz.

Sommige kosten worden betaald ingevolge de beslissing met betrekking tot deze kosten, zoals :

  • onderhoud
  • representatiekosten
  • beurs
  • reclame

10.4. BTW

Daar de onderneming onderworpen is aan het maandelijks stelsel, dient het BTW-overschot geÔnd op de ontvangsten en de BTW betaald op de aankopen en lasten aan de Schatkist te worden gestort. Indien het verschil negatief is, zal de onderneming een vordering op de Schatkist hebben waarvan de terugbetalingsdatum zal moeten worden geschat, tenzij ze naar de volgende periode wordt overgedragen.

Indien de onderneming onderworpen is aan het driemaandelijkse stelsel, dient rekening te worden gehouden met de maandelijkse provisionele betalingen.

10.5. FinanciŽle kosten

De financiŽle lasten waarvan de prognose kon worden berekend, worden ingeschreven in de kasstaat.

  • de interesten op de leningen;
  • het disconto toegestaan aan de klanten;
  • de bankkosten.

De wisselkoerskosten, de kosten op deviezen worden vaak verwaarloosd. Onnodig in herinnering te brengen dat de omvang ervan in sommige gevallen van die aard is dat het verwaarlozen ervan een gevaarlijke situatie kan scheppen.

10.6. Uitgaven buiten exploitatie

Het plan van de langlopende investeringen wordt aangevuld met een lange-termijn-financieringsplan waarin de leningscontracten uitvoerig worden geanalyseerd.

Het kasplan moet rekening houden met de terugbetalingen in hoofdsom op deze lange-termijn schulden.

Er dient ook rekening te worden gehouden met de investeringen en acquisities die uitgaven meebrengen zonder dat een beroep wordt gedaan op leningen of financieringen.

11. Aanpassing van de netto kaspositie aan het begin van elke periode

De financiŽle situatie zal aan het begin van iedere periode moeten worden herzien en het kasplan zal worden gewijzigd door inschrijving van het nieuwe banksaldo in de rubriek "Banksaldo aan het begin van de maand".

Omschrijvingen jan/progn jan/reŽel verschillen febru
Banksaldo aan het begin van de maand
(-)
- niet gedebiteerde uitgegeven cheques
- niet gedebiteerde uitgegeven overschrijvingen
- lopende te betalen effecten
(+)
- niet gedebiteerde afgegeven cheques
- ter disconto afgegeven effecten
Geactualiseerd banksaldo A B A - B

12. De kasstroom tabel

Nr omschrijving januari februari maart april mei juni juli
1 geactualiseerd banksaldo 220.260
2 in kas en zichtrekening 95.415
A gecorrigeerde kaspositie begin: 1 + 2 315.675
3 ontvangsten uit verkopen BTW inb 4.260.000 1.890.000 2.860.000 3.581.000 3.872.000 3.630.000
4 andere bedrijfsopbrengsten 72.000 60.500 41.217 410.000 55.400 37.600
5 terug te krijgen BTW - - - - - -
B bedrijfsontvangsten: 3 + 4 + 5 4.332.000 1.950.000 2.901.217 3.991.000 3.927.400 3.667.600
6 achterstallige betalingen leveranciers 420.000
7 achterstallige betalingen onderaannemers -
8 uitgaven voor aankopen BTW inb 2.191.000 1.930.000 2.439.000 2.323.000 2.265.000 2.912.000
9 uitgaven voor bezoldiging 463.164 208.160 2.439.000 2.323.000 2.265.000 2.912.000
10 vaste lasten BTW inb 240.250 251.500 240.250 220.480 196.760 230.440
11 te betalen BTW 16.754 95.970 191.190 134.358 172.746 164.065
12 lopende financiŽle lasten 15.210 14.980 14.750 14.420 14.190 14.000
C exploitatiekosten: 6 tot 12 3.346.378 2.500.610 3.105.600 2.942.358 2.847.296 3.801.465
D wijziging van bedrijfsmiddelen: B - C 3.346.378 2.500.610 3.105.600 2.942.358 2.847.296 3.801.465
13 ontvangsten buiten exploitatie - - - - - -
14 uitgaven buiten exploitatie 30.000 430.000 30.000 30.000 430.000 30.000
E wijziging kasmiddelen buiten exploitatie: 13 - 14 30.000 430.000 30.000 30.000 430.000 30.000
F kaspositie einde maand 1.271.297 - - 1.018.642 650.104 -
A (+ of -) D (+ of- ) E - (980.110) (234.383) - - 163.865
15 veiligheid kasmiddelen 250.000
16 kaskrediet -
G kasoverschot 1.021.297 41.187 - 825.466 1.475.550 1.311.685
H kastekort: F - 15 + 16 (-) (-) (193.196) - - -

1. Deze synthesetabel moet vergezeld zijn van de bijgaande tabellen. In principe wordt iedere lijn gevormd en verantwoord door een bijgevoegde tabel.

2. Rubriek 16. De toegestane kredietlijnen bieden extra financiŽle middelen.

***

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:34:00
Navigatie
  • TERUG