Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders
en Fiscalisten
Wet van 22 april 1999
 
Nr 121 - 31.05.02 - Vrijgestelde winsten en kapitaalsubsidies in de vennootschapsbelasting
Untitled Document

Editie nr 121 van 31 mei 2002

Vrijgestelde winsten en kapitaalsubsidies in de vennootschapsbelasting

    Auteur:
    Georges HONORE
    Lid van de Nationale Raad

Afkoop aandelen FIV-inbreng

Bedoeld wordt, de vrijgestelde winst, zoals bedoeld in artikel 58 van de Herstelwet van 31 juli 1984, die door de privé-aandeelhouders van een eigenlijke reconversievennootschap wordt besteed aan de afkoop van aandelen die de FIV-inbreng vertegenwoordigen (Fonds voor Industriële Vernieuwing).

De aandeelhouders van een reconversievennootschap moeten alle FIV-aandelen afkopen.

De vennootschap dient in staat te zijn om elk jaar 10% van de FIV-aandelen (die de inbreng van een openbare investeringsmaatschappij op grond van een reconversiecontract vertegenwoordigen) af te kopen tegen de uitgifteprijs, en dit gedurende een periode van tien jaar.

Deze periode loopt van het 4de tot en met het 13de kalenderjaar volgend op het jaar waarin de FIV-aandelen werden uitgegeven.

De winsten die gebruikt worden voor de afkoop van de FIV-aandelen worden uit hoofde van de vennootschap van vennootschapsbelasting vrijgesteld.

Deze vrijstelling komt overeen met het bedrag dat vereist is voor de jaarlijkse afkoop van die aandelen (10% per jaar).

Om van die vrijstelling te kunnen genieten, moeten de vrijgestelde winsten door de vennootschap op een afzonderlijke rekening van het passief van de balans geboekt zijn en blijven.

Bovendien mogen zij niet gebruikt worden als grondslag voor een of andere vorm van toekenning.

Indien een boekjaar geen of onvoldoende winst oplevert, wordt de voor dat boekjaar niet verleende vrijstelling achtereenvolgens overgedragen op de winsten van de volgende boekjaren (met een maximum van 10% per boekjaar).

De afgekochte FIV-aandelen moeten op duurzame wijze gebruikt worden voor de uitoefening van de beroepsactiviteit.

De eigenlijke reconversievennootschap

De eigenlijke reconversievennootschap kon tot 31 december 1990 worden opgericht via het Fonds voor Industriële Vernieuwing (FIV).

De privé-aandeelhouders (Vennootschappen) kunnen elk jaar 10% van de aandelen van de openbare investerings-maatschappij afkopen, en dit gedurende een periode van 10 jaar (van het 4de tot en met het 13de jaar).

De winsten die gebruikt worden voor de afkoop van FIV-aandelen zijn vrijgesteld van Ven. B. (fiscaal voordeel voor de aandeelhouders).

Innovatievennootschappen

De vrijgestelde winst, zoals bedoeld in artikel 69, § 1, 1°, van de herstelwet van 31 juli 1984, die behouden wordt in een innovatievennootschap die tijdens één der jaren 1984 tot en met 1993 werd opgericht.

Voor innovatievennootschappen kan een deel van de winst fiscaal worden vrijgesteld. Voor innovatievennootschappen worden immers gedurende de eerste drie boekjaren van de vrijstellingsperiode ofwel de inkomsten uitgekeerd aan de innovatie-effecten, ofwel de winst die in het vermogen van de vennootschap wordt gehouden, naar keuze van deze laatste, uit de in vennootschapsbelasting belastbare winst gesloten, en dit ten belope van 13% van het innovatiekapitaal.

De vrijstelling van de winst die in het vermogen van de innovatievennootschap wordt gehouden, wordt slechts verleend en behouden indien de vrijgestelde winsten in een afzonderlijke rekening van het passief van de balans geboekt zijn en blijven en zij niet tot grondslag dienen voor de berekening van enigerlei beloning of toekenning, en dit tot op het einde van de vrijstellingsperiode.

Kapitaalsubsidies

1. Artikel 362 WIB 1992

Kapitaalsubsidies die van overheidswege worden verkregen om immateriële en materiële vaste activa aan te schaffen of tot stand te brengen, worden als winst van het belastbare tijdperk waarin ze zijn toegekend - en van ieder volgend belastbare tijdperk - aangemerkt in verhouding tot de afschrijvingen en waardeverminderingen op die activa die onderscheidelijk tot op het einde van dat belastbare tijdperk en tijdens ieder volgend belastbare tijdperk als beroepskosten in aanmerking zijn genomen en, in voorkomend geval, tot het bedrag van het saldo bij de vervreemding of de buitengebruikstelling van die activa.

2. Inbreng

Wanneer, met betrekking tot een inbreng (van een of meer bedrijfsafdelingen, van één of meer takken van werkzaamheid of van een algemeenheid van goederen) (art. 46, § 1), gesubsidieerde activa deel uitmaken van de inbreng, dan wordt het deel van de kapitaalsubsidies dat op het ogenblik van de inbreng nog niet beschouwd werd als winst volledig vrijgesteld uit hoofde van de vroegere belastingplichtige, en dit onverminderd de toepassing van het regime van de gespreide taxatie uit hoofde van de inbrengverkrijgende vennootschap.

De boekhoudkundige verwerking van de kapitaalsubsidies uit hoofde van de inbrengverkrijgende vennootschap blijft zonder weerslag op de bepaling van het resultaat van het belastbare tijdperk.

3. Datum waarop de subsidie geboekt moet worden

1. Principe

Hoewel de rubriek "Ontvangen kapitaalsubsidies" genoemd wordt, is het niet op datum van de daadwerkelijke uitbetaling van de subsidie dat deze geboekt moet worden, maar wel op het ogenblik waarop het recht tot het verkrijgen van die subsidie verworven wordt.

Er moet immers rekening worden gehouden met de kosten en opbrengsten m.b.t. het (de) voorgaande jaar (jaren) zonder overweging van de datum van betaling of inning van die kosten en opbrengsten.

Dus : zodra het bericht van toekenning ontvangen werd.

4141 Te ontvangen subsidies    
1500 aan Kapitaalsubsidies (of investeringssubsidies)    

2. Opschortende of ontbindende voorwaarde

Worden aan de toekenning van de subsidie bepaalde voorwaarden gekoppeld (b.v. inzake tewerkstelling), dan verhindert het bestaan van een dergelijke opschortende voorwaarde de tenlasteneming van de verkregen subsidie.

Worden aan het behoud van de subsidie bepaalde voorwaarden gekoppeld, dan verhindert een dergelijke ontbindende voorwaarde de tenlasteneming van die subsidie niet.

3. Opname van de subsidie

De subsidie wordt, in hetzelfde ritme van de afschrijvingen van de mede door de subsidie verworven vaste activa, in de resultaten opgenomen.

Het toerekeningsplan van de subsidies dient noodzakelijkerwijs hetzelfde te zijn als het voor de betreffende installaties gedefinieerde afschrijvingsplan.

Een onderneming die gekozen heeft voor een versneld afschrijvingsplan (degressief ...) mag de resultaattoekenning van de subsidies met betrekking tot dezelfde goederen niet lineair of over een lange periode spreiden.

4. Laattijdig toegekende subsidies

Het kan soms gebeuren dat de datum waarop de schuldvordering van de vanwege de overheid te ontvangen subsidie een zeker karakter krijgt, uitblijft.

Gedurende die tussentijd kunnen de betreffende installaties reeds een afschrijving ondergaan hebben, waarbij het respectieve deel van de subsidie niet in de resultatenrekening opgenomen werd.

Er zijn zelfs gevallen bekend waarin de gesubsidieerde installaties reeds volledig afgeschreven waren nog voor de toekenning van de subsidie verworven was.

We kunnen advies 125/3 van de CBN niet volgen en suggereren om het quantum van de subsidies in de resultaten op te nemen volgens de verhouding van de op de nieuwe betreffende investeringen toegepaste afschrijvingen, en dit via het crediteren van de rekening "Andere uitzonderlijke opbrengsten" (rekening 7690).

5. Terreinen

Een kapitaalsubsidie kan worden toegekend bij de verwerving, door de onderneming, van een terrein of van niet afschrijfbare activa.

Zolang de verworven en gesubsidieerde terreinen deel blijven uitmaken van het vermogen van de onderneming, blijkt het behoud van een verkregen kapitaalsubsidie op het passief van de balans perfect gerechtvaardigd.

Wordt een minderwaarde vastgesteld, dan is het aangewezen - naar analogie met het voor de afschrijving voorgeschreven systeem - te werk te gaan (met name de toerekening van de waardevermindering, expliciet toegepast op de kapitaalsubsidie, via de resultatenrekening).

4. Betreffende rekeningen

150 Kapitaalsubsidies    
1680 Uitgestelde belastingen op kapitaalsubsidies    
7530 Kapitaal- en interestsubsidies    

Advies 125/6 van de CBN bepaalt dat de kapitaalsubsidies geleidelijk afgeboekt worden via overboeking naar de rubriek "IV.C. Andere financiële opbrengsten" volgens hetzelfde ritme als de afschrijvingen op de vaste activa waarvoor ze werden verkregen.

Er kan dus geen sprake zijn van een aftrek van het deel van de subsidie, toe te rekenen op de afschrijvingen m.b.t. de betreffende investeringen.

De boekhoudkundige toerekening gebeurt als volgt :

150 Afgeschreven hoeveelheid van de subsidies 60,00  
1680 Uitgestelde belastingen op subsidies 40,00  
7530 aan Kapitaal- en interestsubsidies   100,00

Gesubsidieerde kosten voor onderzoek

Er werd aangetoond dat de beste methode er in bestond :

- enerzijds het brutobedrag van de kosten voor onderzoek en ontwikkeling op het actief te boeken;

- anderzijds de betreffende ontvangen subsidies in het passief op te nemen;

- Vervolgens gaat men over tot de afschrijving van de in kosten te brengen kosten voor onderzoek en tot de geleidelijke toerekening van die subsidies als opbrengsten.

5. Voorbeeld

1. Principe

Men dient als volgt te werk te gaan :

Tijdens het boekjaar gedurende hetwelk de subsidie toegekend wordt, verkrijgt men het belastbaar bedrag voor dit boekjaar door het totaal van de subsidies te vermenigvuldigen met de breuk A/B, waarbij :

A = totaal bedrag van de afschrijvingen en waardeverminderingen op de gesubsidieerde activa (N - 1 + N), zowel van de voorgaande boekjaren als van het lopende boekjaar.

B = het totale bedrag van de reeds gesubsidieerde activa.

In de loop van de volgende boekjaren verkrijgt men het bedrag van de jaarlijks te belasten kapitaalsubsidies door het totaalbedrag van de subsidies te vermenigvuldigen met de breuk A/B, waarbij :

A = afschrijvingen en waardeverminderingen van het betreffende boekjaar.

B = het totale bedrag van de gesubsidieerde activa.

2. Gegevens

De vennootschap Albert, die een terrein bezit, vraagt een investeringssubsidie aan voor de uitvoering van het volgende programma:

- Bestelwagen (lin. afschrijving 20%) 30 000 EUR

- Gebouw (lin. afschrijving 5%) 124 000 EUR

- Machines en uitrusting (lin. afschrijving 10%) 224 000 EUR

TOTAAL 378 000 EUR

Als aanmoediging ontvangt deze vennootschap van de overheid een subsidie van 15% op 378 000 EUR, d.i. een subsidie van 56 700 EUR.

De volgende investeringen worden daadwerkelijk gerealiseerd.

Investeringsjaar N N + 1 N + 2  
Gebouw 130 000
Machines en uitrusting. 250 000
Bestelwagen 30 000
50 000
-
34 000
80 000
100 000
-
-
150 000
-
130 000
250 000
34 000
Totaal 84 000 180 000 150 000 414 000

Het restbedrag (414 000 EUR - 378 000 EUR) = 36 000 EUR zal niet worden gesubsidieerd.

Vrijgeving van de subsidies

De overheid stort de volgende subsidiebedragen, naargelang de voltooiing van een investering :

Année N + : 5 100 E (Camionnette) 34 000 x 15%

Jaar N + 1 : 5 100 EUR (Bestelwagen) 34 000 x 15%

Jaar N + 2 : 19 500 EUR (Gebouw) 130 000 x 15%

Jaar N + : 3 32 100 EUR (Machines) 214 000 x 15%

TOTAAL :56 700 EUR :(maximum)378 000

Toegepaste en toegestane afschrijvingen

  N N + 1 N + 2 N + 3 N + 4
Gebouw
Machines en uitrusting
Bestelwagen
2 500
-
6 800
6 500
10 000
6 800
6 500
10 000
6 800
6 500
25 000
6 800
6 500
25 000
6 800
Totalen 9 300 23 300 23 300 38 300 38 300

Te belasten bedrag

Eerste jaar N

In N ontvangen subsidies : 0

Toegestane afschrijvingen : 9 300 EUR

Gesubsidieerde activa : 0

In N te belasten : 0

Tweede jaar (N + 1)

In N + 1 ontvangen subsidies 5 100

Toegestane afschrijvingen : 9 300 + 23 300 = 32 600

Gesubsidieerde activa Bestelwagen : 34 000

In N + 1 te belasten 5 100 x 32 600/ 34 600= 4 890

(of 32 600 x 15% = 4 890)

Derde jaar (N + 2)

In N + 2 ontvangen subsidies :5 100 + 19 500 = 24 600

Toegestane afschrijvingen :23 300: 23 000

Reeds gesubsidieerde activa :34 000 + 130 0000 = 164 000

In N + 2 te belasten 24 600 x 23 300/ 164 000= 3 495

(of 23 300 x 15% = 3 495)

Vierde jaar (N + 3)

In N + 3 ontvangen subsidies : 5 100 + 19 500 + 32 100 = 56 700

Toegestane afschrijvingen : 38 300

Rectificatie investeringssaldo (38 300 - 36 000 x 10%) 34 700

Gesubsidieerde activa : 378 000

In N + 3 te belasten 56 700 x 34 700 / 378 000 = 5 205

(of 34 700 x 15% = 5 205)

Vijfde jaar (N + 4)

(2) Toegestane afschrijvingen : 38 300 - (36 000 x 10%) = 34 700

Te belasten : 34 700 x 15% = 5 205

(2) Verdeling van het investeringssaldo

Boekingen

De boeking van de subsidie moet worden vastgesteld zodra het recht op het verkrijgen van de subsidie zeker is.

Dit kan bijvoorbeeld blijken uit een brief van de overheid waarin de subsidie wordt verleend, met opgave van het bedrag ervan.

Het resultaat, belastbaar op het vlak van de Ven. B., wordt onderworpen aan een tarief van 28%.

1. Jaar N

Investering - verwerving van de

vrachtwagen : 34 000 Afschr. : 6 800

Eerste deel op gebouw : 50 000 Afschr. : 2 500

Verrekenbare subsidies nihil (zonder rekening te houden met de rechten en de BTW)

2210 Gebouw 50 000,00  
2410 Rollend materieel 34 000,00  
44 aan Leveranciers   84 000,00

Ontvangst van het bericht van de toegekende subsidie

416 Te ontvangen subsidies 56 700,00  
1500 aan Kapitaalsubsidies   40 824,00
1680 Uitgestelde belastingen op kapitaalsubsidies   15 876,00

Afschrijvingen

6302 Afschrijvingen op materiële vaste activa 9 300,00  
2219 aan Geboekte afschrijvingen op gebouwen   2 500
2419 Geboekte afschrijvingen op rollend materieel   6 800,00

Fiscale aangifte van het jaar N

I.B. Vrijgestelde gereserveerde winst Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
(...)
F Andere belastingvrije reserves (subsidies + uitgestelde belastingen)
0 306,00 56 700,00 316,00

2. Toestand en boeking in N + 1

Verwerving

2de deel van het gebouw : 80 000 EUR Afschr. 6 500 EUR

1ste deel van het materieel : 100 000 EUR Afschr. 10 000 EUR

Ontvangen subsidies : 5 100 EUR

Toerekenbare subsidies : 4 890 EUR

2210 Gebouw (2de deel) 80 000,00  
2310 Machines en uitrusting 100000,00  
44 aan Leveranciers   180000,00

Ontvangst van de subsidie op bestelwagen

550 Kredietinstellingen 5 100,00  
4160 aan Te ontvangen subsidies   5 100,00

Afschrijvingen volgens opgemaakt programma

6302 Afschrijvingen op materiële vaste activa 23 300,00  
2219 aan Geboekte afschrijvingen op gebouwen   6 500,00
2419 Geboekte afschrijvingen op rollend materieel   10 000,00
2319 Geboekte afschrijvingen op machines   6 800,00

Toe te rekenen subsidies

1510 Afgeschreven gedeelte van de subsidies 3 521,00  
1680 Uitgestelde belastingen op kapitaalde subsidies 1 369,00  
7530 aan Kapitaal- en interestsubsidies   4 890,00

Fiscale aangifte van het jaar N + 1

I.B. Vrijgestelde gereserveerde winst Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
(...)
F Andere belastingvrije reserves (subsidies + uitgestelde belastingen)
56 700,00 306,00 51 810,00 316,00

3. Toestand en boeking in het jaar N + 2

De tweede schijf van de subsidie is betaald

Afschrijving op Bestelwagen 6 800 EUR

op Gebouw 10 000 EUR

op Materieel 6 800 EUR

Ontvangen subsidies 195 000 EUR

Toe te rekenen subsidies : 23 300 x 15% = 3 495 EUR

Investering saldo Machines en uitrusting

2310 Machines en uitrusting 150000,00  
44 aan Leveranciers   150000,00

zonder rekening te houden met de BTW

Werkelijke afschrijvingen van de vaste activa

6302 Afschrijvingen op materiële vaste activa 38 300,00  
2219 aan Geboekte afschrijvingen op materieel   6 500,00
2319 Geboekte afschrijvingen op materieel   25 000,00
2419 Geboekte afschrijvingen op rollend materieel   6 800,00

Ontvangsten van de subsidies

650 Kredietinstellingen 19 500,00  
416 aan Te ontvangen subsidies   19 500,00

Toerekening van de subsidies en uitgestelde belastingen

1510 Afgeschreven gedeelte van de subsidies 2 516,40  
1680 Uitgestelde belastingen op kapitaalsubsidies 978,60  
7530 aan Kapitaal- en interestsubsidies   3 495,00

1 Fiscale aangifte van het jaar N + 2

I.B. Vrijgestelde gereserveerde winst Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
(...)
F Andere belastingvrije reserves (subsidies + uitgestelde belastingen)
51 810,00 306,00 48 315,00 316,00

4. Toestand en boeking in het jaar N + 3

De investering is volledig en de laatste schijf van de subsidie is betaald.

Afschrijving op Gebouw 6 500

op Materieel 25 000

op Bestelwagen 6 800

Ontvangen subsidies 32 100 EUR = 38 300 -(3 600)

Toe te rekenen subsidies 31 700 x 15% = 5 205

Werkelijke afschrijvingen op de activa

6302 Toevoegingen aan de afschrijvingen op immateriële vaste activa 38 300,00  
2219 aan Geboekte afschrijvingen op gebouwen   6 500,00
2319 Geboekte afschrijvingen op machines   25 000,00
2419 Geboekte afschrijvingen op rollend materieel   6 800,00

Ontvangsten van de subsidies

550 Kredietinstellingen 32 100,00  
416 aan Te ontvangen subsidies   32 100,00

Toerekening van de subsidies en uitgestelde belastingen

1510 Afgeschreven gedeelte van de subsidies 3 747,60  
1680 Uitgestelde belastingen m.b.t. de subsidies 1 457,40  
7530 aan Kapitaal- en interestsubsidies   5 205,00

Fiscale aangifte jaar N + 3

I.B. Vrijgestelde gereserveerde winst Toestand begin tijdperk Toestand einde tijdperk
(...)
F Andere belastingvrije reserves (subsidies + uitgestelde belastingen)
48 315,00 306,00 43 110,00 316,00

1500 Kapitaalsubsidies
N 1 428,00  N 5 100,00
N 5 460,00  N  19 500,00
N 8 988,00  N 32 100,00
  15 876,00   56 700,00

1680 Uitgestelde belastingen
N + 1 1 369,00  N 1 428,00
N + 2 978,60  N 5 460,00
N + 3 1 457,40  N 8 988,00
  3 805,00   15 876,00

151 Afgeschreven gedeelte van de subsidies
N 3 521,00     
N + 1 2 516,40     
N + 2 3 747,60    
N + 4 9 785,00    

7530 Interest- en kapitaalsubsidies
    N 4 890,00
    N + 1 3 495,00
    N + 2 5 205,00
    N + 3 13 590,00

Laatst gewijzigd op 11/08/2005 11:34:00
Navigatie
  • TERUG